5C tín dụng — Mô hình thẩm định tín dụng
5C tín dụng là mô hình thẩm định tín dụng cổ điển và phổ biến nhất, sử dụng 5 tiêu chí đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng vay. Năm tiêu chí gồm: (1) Character (Tính cách/Uy tín): lịch sử tín dụng, uy tín trả nợ qua CIC, nhân thân, đạo đức kinh doanh của người vay; (2) Capacity (Năng lực trả nợ): dòng tiền kinh doanh, thu nhập ổn định, DSCR ≥ 1,2, khả năng tạo nguồn trả nợ từ hoạt động chính; (3) Capital (Vốn tự có): vốn chủ sở hữu, tỷ lệ tự tài trợ, khách hàng bỏ vốn đối ứng bao nhiêu % (thường yêu cầu 20-30% vốn tự có); (4) Collateral (Tài sản bảo đảm): BĐS, máy móc, hàng hóa, quyền đòi nợ — giá trị, tính thanh khoản, tính pháp lý của TSĐB; (5) Conditions (Điều kiện kinh tế): môi trường kinh doanh, ngành nghề, chu kỳ kinh tế, chính sách pháp luật ảnh hưởng đến phương án vay. Ứng dụng thực tế tại ngân hàng VN: chuyên viên tín dụng phân tích 5C trong Tờ trình thẩm định, mỗi tiêu chí chấm điểm theo thang nội bộ (scoring model). Một số ngân hàng mở rộng thành 6C (thêm Control — kiểm soát mục đích sử dụng vốn) hoặc 7C (thêm Common Sense — phán đoán tổng hợp). Mô hình 5C thường kết hợp với phân tích tài chính định lượng (ROA, ROE, DSCR, đòn bẩy) để đưa ra quyết định cho vay.