Bao Thanh Toán Là Gì?
Bao thanh toán (Factoring) là hình thức cấp tín dụng trong đó ngân hàng (factor) mua lại các khoản phải thu phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ giữa bên bán (khách hàng) và bên mua (con nợ).
Nói đơn giản: doanh nghiệp bán hàng chịu cho đối tác 60 ngày, nhưng cần tiền ngay → bán khoản phải thu cho ngân hàng → nhận tiền ngay (trừ phí).
Phân Loại Bao Thanh Toán
1. Bao thanh toán có truy đòi (With Recourse)
- Nếu con nợ không trả → ngân hàng truy đòi lại bên bán
- Phí thấp hơn (rủi ro thấp cho ngân hàng)
- Phổ biến tại Việt Nam
2. Bao thanh toán không truy đòi (Without Recourse)
- Ngân hàng chịu toàn bộ rủi ro nếu con nợ không trả
- Phí cao hơn
- Ít phổ biến tại Việt Nam
3. Bao thanh toán trong nước (Domestic)
- Bên bán và bên mua cùng quốc gia
4. Bao thanh toán quốc tế (International/Export)
- Bên bán và bên mua khác quốc gia
- Thường có 2 factor (export factor + import factor)
Quy Trình Bao Thanh Toán
- Bên bán giao hàng/cung ứng dịch vụ cho bên mua
- Bên bán xuất hoá đơn, có khoản phải thu (ví dụ: 1 tỷ, trả sau 60 ngày)
- Bên bán chuyển nhượng khoản phải thu cho ngân hàng (factor)
- Ngân hàng ứng trước 70-90% giá trị khoản phải thu cho bên bán
- Đến hạn, bên mua thanh toán cho ngân hàng
- Ngân hàng trả phần còn lại cho bên bán (trừ phí)
Phí Bao Thanh Toán
| Loại phí | Mức phí |
|---|---|
| Phí bao thanh toán | 0.3-1.5% giá trị khoản phải thu |
| Lãi suất ứng trước | 8-12%/năm (tính trên số tiền ứng trước) |
| Phí quản lý | 0.1-0.5% |
So Sánh Bao Thanh Toán Và Chiết Khấu
| Tiêu chí | Bao thanh toán | Chiết khấu |
|---|---|---|
| Đối tượng | Khoản phải thu (hoá đơn) | Giấy tờ có giá (thương phiếu) |
| Chuyển nhượng | Chuyển nhượng quyền đòi nợ | Mua lại giấy tờ có giá |
| Dịch vụ kèm | Quản lý sổ sách, thu hộ | Không |
| Truy đòi | Có hoặc không | Thường có |
Bao Thanh Toán Trong Đề Thi Ngân Hàng
Bao thanh toán thường xuất hiện 1 câu trong đề thi, tập trung vào:
- Phân biệt bao thanh toán và chiết khấu
- Có truy đòi vs không truy đòi
- Quy trình cơ bản