DAP (Delivered at Place) — Giao hàng tại nơi đến
DAP (Delivered at Place) là một điều khoản trong bộ Incoterms 2020 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, quy định người bán giao hàng khi đặt hàng hóa lên phương tiện vận chuyển sẵn có tại điểm đến đã thỏa thuận, hoặc tại điểm đó nếu không cần dỡ xuống phương tiện khác. Theo đó, người bán chịu mọi chi phí và rủi ro liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa đến địa điểm giao hàng chỉ định, người mua chịu trách nhiệm từ thời điểm nhận hàng trở đi, bao gồm chi phí dỡ hàng khỏi phương tiện vận chuyển (trừ khi các bên có thỏa thuận khác). DAP phù hợp với mọi phương thức vận tải và có thể áp dụng khi sử dụng nhiều phương thức liên hợp.
Trong bối cảnh thanh toán quốc tế tại Việt Nam, DAP thường xuất hiện trên các chứng từ thương mại, hợp đồng ngoại thương, bộ chứng từ xuất nhập khẩu (B/L, Invoice, Packing List) và các hồ sơ liên quan đến thanh toán bằng L/C, TTR, CAD mà ngân hàng thương mại xử lý hằng ngày. Nhân viên ngân hàng vận hành mảng thanh toán quốc tế, quan hệ khách hàng doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm rõ điều khoản này để tư vấn khách hàng, kiểm tra chứng từ và xử lý các bộ hồ sơ mở L/C, nhờ thu.
So sánh DAP với các điều khoản Incoterms 2020 liên quan
Trong bộ 11 điều khoản Incoterms 2020, DAP thuộc nhóm các điều khoản mà người bán chịu chi phí và rủi ro tương đối cao. So với DDP (Delivered Duty Paid), điểm khác biệt cốt lõi là DDP yêu cầu người bán chịu thêm các loại thuế nhập khẩu, thuế VAT, lệ phí hải quan và hoàn tất thủ tục thông quan nhập khẩu, trong khi DAP để trách nhiệm này cho người mua. So với DPU (Delivered at Place Unloaded), đây là điều khoản mới thay thế DAT trong Incoterms 2010, trong đó DPU yêu cầu người bán dỡ hàng xuống khỏi phương tiện vận chuyển tại điểm giao, còn DAP thì không. So với CIP (Carriage and Insurance Paid To) và CPT (Carriage Paid To), các điều khoản C yêu cầu người bán chỉ chịu trách nhiệm đến cảng/kho trung chuyển chứ không đến điểm đến cuối cùng của người mua.
Phân bổ chi phí và rủi ro theo DAP
Theo DAP, người bán chịu: chi phí đóng gói, kiểm nghiệm, vận chuyển nội địa từ kho đến cảng xuất, cước vận tải quốc tế, phí bảo hiểm hàng hóa (nếu có thỏa thuận riêng), phí thông quan xuất khẩu, chi phí vận chuyển từ cảng đến điểm giao chỉ định. Người mua chịu: chi phí thông quan nhập khẩu, thuế và phí nhập khẩu, chi phí dỡ hàng khỏi phương tiện tại điểm giao (trừ khi thỏa thuận khác), chi phí bốc xếp nội địa sau giao hàng, rủi ro tổn thất/hư hại từ thời điểm hàng được đặt tại điểm giao.
Rủi ro được chuyển giao tại điểm giao hàng chỉ định, không phải tại biên giới hay cảng đến. Đây là điểm quan trọng giúp phân định trách nhiệm khi có khiếu nại về tổn thất hàng hóa.
Ví dụ minh họa cho giao dịch xuất nhập khẩu
Một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu lô hàng 500 tấn cà phê sang khách hàng tại Hamburg, Đức với điều khoản DAP Warehouse Hamburg. Trong trường hợp này, người bán (doanh nghiệp Việt Nam) chịu trách nhiệm vận chuyển hàng từ kho tại TP. Hồ Chí Minh đến tận kho của người mua tại Hamburg, bao gồm cước tàu biển, phí bảo hiểm và chi phí vận tải nội địa Đức. Người mua chịu thuế nhập khẩu theo quy định EU, VAT Đức, chi phí dỡ hàng tại kho và thủ tục hải quan nhập khẩu. Ngân hàng xử lý thanh toán L/C cho lô hàng này sẽ kiểm tra bộ chứng từ gồm Invoice ghi rõ DAP Warehouse Hamburg, Hamburg, Germany; vận đơn đường biển ghi địa điểm giao hàng tại Hamburg; giấy chứng nhận xuất khẩu (C/O form EUR.1 nếu có); chứng từ kiểm nghiệm chất lượng theo Incoterms 2020.
Lưu ý khi áp dụng DAP trong thanh toán quốc tế tại Việt Nam
Điều khoản DAP cần được ghi chính xác trên hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và chứng từ vận tải, kèm theo địa điểm giao hàng cụ thể (số nhà, tên đường, thành phố, quốc gia) để tránh tranh chấp. Khi mở L/C tại ngân hàng thương mại Việt Nam, doanh nghiệp cần đảm bảo điều khoản giao hàng trong L/C khớp với hợp đồng và vận đơn, đồng thời bổ sung điều kiện về thời hạn giao hàng, nơi áp dụng, phương thức vận tải. Theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước về quản lý ngoại hối và Thông tư hướng dẫn thanh toán quốc tế, các giao dịch thanh toán liên quan đến hợp đồng ngoại thương sử dụng Incoterms 2020 cần tuân thủ quy trình khai báo, báo cáo phù hợp.
Lưu ý: Incoterms 2020 quy định về chi phí, rủi ro và nghĩa vụ giao hàng nhưng không điều chỉnh về quyền sở hữu, luật áp dụng hay giải quyết tranh chấp; doanh nghiệp cần kết hợp với điều khoản hợp đồng mua bán và tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về thương mại quốc tế và thanh toán quốc tế.