Incoterms 2020 — CPT là gì?

Incoterms 2020 — CPT (Carriage Paid To)

CPT (Carriage Paid To — Cước phí trả tới) là một điều khoản trong bộ Incoterms 2020 do Phòng Công nghiệp và Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, thuộc nhóm điều khoản áp dụng cho mọi phương thức vận tải. Theo CPT, người bán có nghĩa vụ giao hàng cho người mua tại nơi giao hàng đã thỏa thuận (nếu có chỉ định) và chịu cước phí vận chuyển đến điểm đến đã thỏa thuận; tuy nhiên, rủi ro về hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua ngay khi hàng được giao cho người chuyên chở (carrier) đầu tiên. Nói cách khác, điểm "cắt rủi ro" nằm ở nơi hàng được xếp lên phương tiện vận tải đầu tiên tại nước xuất khẩu, trong khi điểm "cắt chi phí" lại nằm ở điểm đến cuối cùng tại nước nhập khẩu.

So sánh CPT với các điều khoản liên quan

Trong Incoterms 2020, CPT thuộc nhóm C — nhóm các điều khoản mà người bán chịu cước phí vận chuyển chính nhưng không chịu rủi ro trong suốt hành trình vận chuyển đường chính. Các điều khoản cùng nhóm bao gồm CFR, CIF, CIP và DAP (nhóm C/D biên):

• CPT vs CFR: CFR chỉ áp dụng cho vận tải biển và đường thủy nội địa, còn CPT áp dụng cho mọi phương thức vận tải (đường bộ, đường sắt, hàng không, đường biển, đường thủy nội địa, vận tải đa phương thức).
• CPT vs CIP: Cấu trúc giống nhau nhưng CIP yêu cầu người bán phải mua bảo hiểm hàng hóa với mức bảo hiểm tối thiểu theo điều khoản (A) của Viện Bảo hiểm London, trong khi CPT không yêu cầu mua bảo hiểm.
• CPT vs DAP: DAP (Delivered At Place) người bán chịu cả rủi ro lẫn chi phí đến điểm đến, còn CPT chỉ chịu chi phí đến điểm đến còn rủi ro đã chuyển sớm hơn.

Phân bổ chi phí và rủi ro theo CPT

Người bán chịu:

• Phí đóng gói, đánh dấu bao bì phục vụ xuất khẩu.
• Chi phí xếp hàng lên phương tiện tại nơi giao hàng.
• Cước vận chuyển chính từ nơi giao đến điểm đến đã thỏa thuận.
• Phí thông quan xuất khẩu (nếu có).
• Chi phí kiểm tra trước khi giao hàng.

Người mua chịu:

• Rủi ro mất mát/hư hại ngay từ khi hàng được giao cho carrier đầu tiên.
• Chi phí dỡ hàng khỏi phương tiện vận tải tại điểm đến (trừ khi đã bao gồm trong cước vận chuyển).
• Phí bảo hiểm (vì CPT không bắt buộc người bán mua bảo hiểm, người mua nên tự mua nếu muốn bảo vệ hàng hóa).
• Phí thông quan nhập khẩu, thuế, VAT nhập khẩu.
• Mọi chi phí phát sinh sau khi hàng được giao cho carrier.

Lưu ý quan trọng cho ngân hàng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Vì CPT tách rời điểm chuyển rủi ro và điểm chuyển chi phí, các bên cần đặc biệt chú ý khi xây dựng hợp đồng ngoại thương và hồ sơ thanh toán quốc tế:

• Trong thư tín dụng (L/C) và các chứng từ vận tải, ngân hàng sẽ kiểm tra chứng từ thể hiện hành trình vận chuyển phù hợp với điều khoản CPT đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán.
• Người mua nên yêu cầu bổ sung điều khoản bảo hiểm riêng trong hợp đồng vì CPT không kèm nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc.
• Cần thỏa thuận rõ "điểm giao hàng" (place of delivery) và "điểm đến" (destination) trong hợp đồng để tránh tranh chấp.

Ví dụ minh họa

Một doanh nghiệp Việt Nam bán lô hàng thủy sản đông lạnh cho nhà nhập khẩu tại Hà Lan theo điều khoản CPT Rotterdam Airport. Người bán chịu cước vận tải từ kho lạnh tại TP. Hồ Chí Minh đến sân bay Rotterdam (gồm cả vận tải đa phương thức: xe lạnh đường bộ + hàng không). Tuy nhiên, nếu hàng hư hỏng trong quá trình vận chuyển đường không, người mua phải tự chịu vì rủi ro đã chuyển từ thời điểm hàng được xếp lên xe lạnh đầu tiên tại Việt Nam. Ngân hàng phục vụ thanh toán L/C sẽ yêu cầu bộ chứng từ gồm hóa đơn thương mại, vận đơn hàng không (AWB) ghi rõ điểm đến Rotterdam, và chứng nhận xuất khẩu phù hợp.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên ngành ngoại thương hoặc tư vấn ngân hàng quốc tế. Người dùng nên tham chiếu trực tiếp bản Incoterms 2020 do ICC phát hành và tham vấn chuyên gia trước khi áp dụng vào hợp đồng cụ thể.