Incoterms 2020 — CIP là gì?

Incoterms 2020 — CIP (Carriage and Insurance Paid To)

CIP là viết tắt của "Carriage and Insurance Paid To", dịch nghĩa là "Cước phí và bảo hiểm trả tới". Đây là một trong 11 điều khoản thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành trong bộ Incoterms 2020, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020. CIP được sử dụng rất phổ biến trong thanh toán quốc tế và là lựa chọn hàng đầu cho các giao dịch vận chuyển đa phương thức (có thể bao gồm đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt hoặc kết hợp nhiều phương thức). Điểm đặc trưng của CIP so với điều khoản CPT là người bán phải mua bảo hiểm hàng hóa với mức bảo hiểm tối thiểu theo quy tắc ICC (A) — tức bảo hiểm mọi rủi ro — thay vì chỉ bảo hiểm theo điều kiện ICC (C) như CPT.

Trong thanh toán quốc tế tại Việt Nam, CIP thường xuất hiện trong hợp đồng mua bán ngoại thương, bộ chứng từ xuất nhập khẩu (L/C, bộ chứng từ nhờ thu) và các giao dịch liên quan đến tín dụng thương mại. Đối với ứng viên thi tuyển vào vị trí giao dịch viên ngoại hối, quan hệ khách hàng doanh nghiệp (RM) hay chuyên viên tín dụng doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại, việc nắm vững CIP là yêu cầu bắt buộc vì điều khoản này ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm chi phí, rủi ro và chứng từ bảo hiểm mà ngân hàng cần kiểm tra khi xử lý bộ hồ sơ thanh toán.

Trách nhiệm của người bán theo CIP

Người bán chịu trách nhiệm giao hàng lên phương tiện vận chuyển tại nơi giao hàng (nơi xuất phát) và thanh toán cước vận chuyển tới điểm đến đã thỏa thuận. Người bán cũng phải ký hợp đồng bảo hiểm cho hàng hóa với mức bảo hiểm tối thiểu theo Điều khoản Bảo hiểm Hàng hải (ICC (A)) — tức bảo hiểm mọi rủi ro — với số tiền bảo hiểm tối thiểu bằng 110% giá trị hàng hóa theo hợp đồng mua bán. Người bán phải xuất trình chứng từ vận tải và đơn bảo hiểm cho người mua để người mua có thể nhận hàng tại điểm đến hoặc chuyển nhượng chứng từ cho ngân hàng trong phương thức thanh toán tín dụng thư (L/C).

Ví dụ: Một doanh nghiệp xuất khẩu tại TP. Hồ Chí Minh bán hàng điện tử cho nhà nhập khẩu tại Hamburg (Đức) theo điều khoản CIP Hamburg. Người bán phải giao hàng lên tàu tại cảng Cát Lái, thanh toán cước tàu biển đến Hamburg và mua bảo hiểm hàng hóa với mức 110% giá trị hợp đồng theo ICC (A).

Trách nhiệm của người mua theo CIP

Rủi ro mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua ngay khi hàng được giao lên phương tiện vận chuyển tại nơi giao hàng (không phải tại điểm đến). Người mua chịu mọi chi phí phát sinh từ thời điểm nhận hàng trở đi, bao gồm cước vận chuyển nội địa tại nước nhập khẩu, thuế nhập khẩu, phí thông quan và phí lưu kho. Người mua cũng có quyền yêu cầu người bán mua bảo hiểm bổ sung với mức cao hơn (ví dụ 130% thay vì 110%) nhưng phần chi phí chênh lệch do người mua chịu.

Lưu ý quan trọng: Vì rủi ro chuyển tại điểm giao hàng ở nước xuất khẩu, người mua cần đặc biệt chú ý đến điều khoản bảo hiểm. Mặc dù người bán phải mua bảo hiểm ICC (A), người mua vẫn nên kiểm tra kỹ phạm vi bảo hiểm, mức miễn thường (deductible), các trường hợp loại trừ và đảm bảo đơn bảo hiểm được cấp bởi công ty bảo hiểm uy tín.

So sánh CIP với CIF và CPT

CIP thường bị nhầm lẫn với CIF (Cost, Insurance and Freight) và CPT (Carriage Paid To). Ba khác biệt cốt lõi:

• CIP so với CIF: CIF chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa, trong khi CIP áp dụng cho mọi phương thức vận tải. Đây là lý do CIP ngày càng phổ biến hơn CIF trong thương mại quốc tế hiện đại, đặc biệt với sự gia tăng của vận tải đa phương thức và container.
• CIP so với CPT: CPT không yêu cầu người bán mua bảo hiểm (hoặc chỉ yêu cầu bảo hiểm theo ICC (C) — phạm vi hẹp). CIP bắt buộc người bán mua bảo hiểm theo ICC (A) — phạm vi rộng, bao gồm hầu hết các rủi ro vật lý.
• Điểm chuyển rủi ro: Cả CIP, CIF và CPT đều chuyển rủi ro tại điểm giao hàng (nơi xuất phát), khác với các điều khoản nhóm D như DAP, DDP chuyển rủi ro tại điểm đến.

Lưu ý khi áp dụng CIP trong thanh toán qua ngân hàng

Khi kiểm tra bộ chứng từ trong thanh toán L/C hoặc nhờ thu, ngân hàng cần đối chiếu các điểm sau: (1) Chứng từ vận tải phải ghi đúng điểm đến đã thỏa thuận trong L/C; (2) Đơn bảo hiểm phải thể hiện rõ điều kiện ICC (A), số tiền bảo hiểm tối thiểu 110% giá trị CIF hoặc 110% giá trị hợp đồng, và phải được cấp trước hoặc vào ngày giao hàng; (3) Đơn bảo hiểm phải ghi tên người được bảo hiểm đúng theo quy định của L/C, thường là người mua hoặc ngân hàng phát hành L/C. Mọi sai sót về điều kiện bảo hiểm có thể dẫn đến bộ chứng từ bị từ chối thanh toán, gây ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp và rủi ro tín dụng cho ngân hàng.

Disclaimer: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn thương mại quốc tế chuyên nghiệp. Đối với giao dịch thực tế, doanh nghiệp nên tham vấn công ty chứng từ, công ty bảo hiểm hàng hải hoặc luật sư thương mại quốc tế để đảm bảo quyền lợi hợp pháp.