Incoterms 2020 — CIF là gì?

Incoterms 2020 — CIF (Cost, Insurance and Freight)

CIF là viết tắt của "Cost, Insurance and Freight" (Tiền hàng, Bảo hiểm và Cước phí), là một trong 11 điều khoản thương mại quốc tế được Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành trong bộ Incoterms 2020, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020. CIF thuộc nhóm các điều khoản áp dụng cho mọi phương thức vận tải nhưng được sử dụng phổ biến nhất trong vận tải đường biển và đường thủy nội địa. Theo điều khoản CIF, người bán chịu trách nhiệm giao hàng lên tàu tại cảng xếp hàng, mua bảo hiểm cho hàng hóa và thanh toán cước vận chuyển đến cảng đích đã thỏa thuận. Rủi ro về hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua ngay khi hàng được xếp lên tàu tại cảng xếp, trong khi chi phí và quyền sở hữu hàng hóa vẫn thuộc về người bán cho đến khi hàng đến cảng đích. Đây là điểm khác biệt cốt lõi giữa "điểm chuyển rủi ro" và "điểm chuyển chi phí" trong Incoterms 2020 mà người làm thanh toán quốc tế cần nắm rõ khi soạn thảo hoặc kiểm tra chứng từ LC (Letter of Credit).

Phân biệt CIF với các điều khoản tương tự

Trong bộ Incoterms 2020, CIF thường bị nhầm lẫn với CFR (Cost and Freight) và CIP (Carriage and Insurance Paid To). Cụ thể:

• CIF so với CFR: CIF bắt buộc người bán phải mua bảo hiểm hàng hóa với mức bảo hiểm tối thiểu 110% giá trị hợp đồng theo điều khoản (C) của Viện Bảo hiểm London (ICC Institute Cargo Clauses A hoặc tương đương), trong khi CFR không yêu cầu mua bảo hiểm.
• CIF so với CIP: CIF chỉ áp dụng cho vận tải biển và đường thủy nội địa, điểm chuyển rủi ro là khi hàng lên tàu tại cảng xếp. CIP áp dụng cho mọi phương thức vận tải, điểm chuyển rủi ro là khi hàng được giao cho người chuyên chở đầu tiên, và mức bảo hiểm tối thiểu cao hơn (CIP yêu cầu ICC A hoặc tương đương với mức 110%, trong khi CIF cho phép lựa chọn giữa ICC A hoặc ICC C tùy thỏa thuận).

Đối với ứng viên thi tuyển ngân hàng, câu hỏi phân biệt CIF/CFR/CIP là dạng bài thường gặp trong phần thi tín dụng quốc tế và thanh toán quốc tế.

Trách nhiệm cụ thể của người bán và người mua theo CIF

Theo Incoterms 2020, khi giao dịch được ký kết theo điều khoản CIF, các trách nhiệm chính được phân chia như sau:

Người bán phải:

• Giao hàng lên tàu tại cảng xếp hàng theo thời gian đã thỏa thuận.
• Đóng gói hàng hóa phù hợp với hành trình vận chuyển đường biển.
• Làm thủ tục xuất khẩu, xin giấy phép và nộp các loại phí xuất khẩu.
• Ký hợp đồng vận chuyển từ cảng xếp đến cảng đích và thanh toán cước phí.
• Mua bảo hiểm hàng hóa với mức tối thiểu 110% giá CIF, đóng phí bảo hiểm, và cung cấp đơn bảo hiểm cho người mua.
• Cung cấp chứng từ vận tải (Bill of Lading), đơn bảo hiểm, hóa đơn thương mại và các chứng từ liên quan.

Người mua phải:

• Nhận hàng tại cảng đích và chịu rủi ro từ thời điểm hàng lên tàu tại cảng xếp.
• Thanh toán tiền hàng theo hợp đồng đã ký.
• Làm thủ tục nhập khẩu, xin giấy phép nhập khẩu và nộp thuế nhập khẩu.
• Chịu chi phí dỡ hàng tại cảng đích (trừ khi đã bao gồm trong cước vận chuyển).
• Thanh toán chi phí phát sinh do thay đổi tuyến đường hoặc thời gian giao hàng do người mua yêu cầu.

Ví dụ minh họa và lưu ý khi áp dụng CIF trong thanh toán

Một doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam bán 1.000 tấn gạo sang Philippines theo điều khoản CIF Manila với giá 500 USD/tấn, tổng giá trị hợp đồng 500.000 USD. Theo đó, người bán phải vận chuyển gạo từ cảng Sài Gòn (Việt Nam) đến cảng Manila (Philippines), mua bảo hiểm cho lô hàng với mức tối thiểu 550.000 USD (110% giá trị hợp đồng), giao B/L gốc, đơn bảo hiểm và hóa đơn cho người mua thông qua ngân hàng theo phương thức thanh toán L/C. Người bán chịu cước vận chuyển và phí bảo hiểm, người mua chịu thuế nhập khẩu và chi phí dỡ hàng tại Manila.

Một số lưu ý quan trọng cho người làm nghiệp vụ thanh toán quốc tế tại ngân hàng:

• Mức bảo hiểm: Incoterms 2020 cho phép hai lựa chọn mức bảo hiểm là ICC (C) với phí thấp hơn hoặc ICC (A) với mức bảo hiểm toàn diện hơn. Doanh nghiệp nên ghi rõ trong hợp đồng để tránh tranh chấp.
• Bill of Lading: Khi kiểm tra B/L theo L/C, nhân viên ngân hàng cần đảm bảo cảng xếp hàng và cảng dỡ hàng trên B/L khớp với điều khoản CIF đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán.
• Đơn bảo hiểm: Cần kiểm tra đơn bảo hiểm được phát hành với mức bảo hiểm tối thiểu 110% giá CIF, đúng tên người được bảo hiểm, đúng tên tàu và hành trình vận chuyển.
• Hạn chế của CIF: Không nên sử dụng CIF khi hàng hóa được vận chuyển bằng container trên các tuyến đường biển nội địa vì việc giao hàng lên tàu (on board) thường không rõ ràng; trong trường hợp này nên cân nhắc sử dụng CIP.

(Nội dung mang tính tham khảo về Incoterms 2020 do ICC ban hành, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên ngành thương mại quốc tế.)