Incoterms 2020 — CFR (Cost and Freight)
CFR (Cost and Freight – Tiền hàng và cước phí) là một trong 11 điều kiện thương mại quốc tế được Phòng Công nghiệp và Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành trong bộ Incoterms 2020, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020. CFR thuộc nhóm các điều kiện vận tải đường biển và đường thủy nội địa (Maritime and Inland Waterway Terms), chỉ áp dụng khi hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển hoặc đường sông.
Theo CFR, người bán có nghĩa vụ giao hàng lên tàu tại cảng xếp hàng, chịu chi phí vận chuyển và phí bốc hàng qua lan can tàu (nếu có) đến cảng đến chỉ định, đồng thời phải làm thủ tục xuất khẩu và cung cấp các chứng từ vận tải thông thường. Rủi ro về hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua khi hàng hóa thực sự được đặt lên tàu tại cảng xếp hàng. Người mua từ thời điểm đó chịu mọi rủi ro, chi phí bốc dỡ tại cảng đến, cước vận chuyển nội địa tiếp theo, bảo hiểm (trừ khi hai bên thỏa thuận riêng), thuế nhập khẩu và các chi phí phát sinh khác.
Phân biệt CFR với CIF và FOB
CFR và CIF (Cost, Insurance and Freight) chỉ khác nhau ở điểm: CIF bắt buộc người bán phải mua bảo hiểm cho hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển với mức bảo hiểm tối thiểu theo Thỏa thuận của Viện Bảo hiểm London (ICC Clause C hoặc tương đương), còn CFR không có nghĩa vụ này – người mua tự quyết định có mua bảo hiểm hay không.
So với FOB (Free On Board – Giao hàng lên tàu), CFR mở rộng trách nhiệm chi phí của người bán: FOB chỉ yêu cầu người bán giao hàng qua lan can tàu tại cảng xếp hàng và chịu chi phí đến đó, trong khi CFR yêu cầu người bán còn phải trả cước vận chuyển đường biển đến cảng đến. Điểm chuyển rủi ro của cả FOB và CFR đều là khi hàng được đặt lên tàu tại cảng đi.
Ví dụ minh họa trong thanh toán quốc tế
Một doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam ký hợp đồng bán hàng theo điều kiện CFR Hải Phòng (USD 50.000) với khách hàng tại Hàn Quốc. Hàng được giao lên tàu tại cảng Cái Mép – Thị Vải. Người bán chịu: chi phí đưa hàng lên tàu tại Cái Mép, cước tàu biển từ Cái Mép đến Hải Phòng (trong trường hợp này là cảng trung chuyển hoặc cảng đích tùy cách ghi), phí làm thủ tục xuất khẩu, chứng từ vận tải. Người mua chịu: bảo hiểm hàng hóa trên biển (nếu mua), phí bốc hàng từ tàu xuống cảng đến, vận chuyển nội địa tại Hàn Quốc, thuế nhập khẩu. Ngân hàng khi kiểm tra chứng từ theo L/C sẽ yêu cầu bộ vận đơn đường biển (Bill of Lading) ghi rõ "shipped on board", cước phí ghi "freight prepaid".
Lưu ý quan trọng khi sử dụng CFR trong nghiệp vụ thanh toán
Khi áp dụng CFR trong thanh toán bằng thư tín dụng (L/C) hoặc nhờ thu (Collection), ngân hàng và doanh nghiệp cần lưu ý:
- Chứng từ vận tải bắt buộc: Vận đơn đường biển (Ocean Bill of Lading) hoặc vận đơn đường sông, phải ghi rõ ngày hàng lên tàu, cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng theo đúng hợp đồng.
- Thông báo hàng lên tàu (Notice of Shipment): Theo Incoterms 2020, người bán có nghĩa vụ thông báo cho người mua rằng hàng đã được giao lên tàu để người mua kịp thời mua bảo hiểm. Nếu người bán không thông báo và hàng hóa bị tổn thất, người bán vẫn chịu trách nhiệm về rủi ro.
- Phân bổ chi phí: Mọi phụ phí phát sinh tại cảng đến (như demurrage, detention, phí lưu kho) sau khi hàng đã đến cảng dỡ hàng đều thuộc người mua.
- Không bắt buộc bảo hiểm: Người bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm, người mua nên cân nhắc mua bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu để phòng rủi ro trong hành trình trên biển.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên ngành. Khi áp dụng Incoterms 2020 vào hợp đồng thương mại quốc tế, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia ICC được ủy quyền.