Tập sự công chức (Civil Servant Probation)
Tập sự công chức là giai đoạn người trúng tuyển kỳ thi tuyển công chức phải trải qua để thực hành công việc thực tế tại đơn vị theo đúng chức danh, vị trí việc làm đã được tuyển dụng, trước khi được xem xết bổ nhiệm chính thức vào ngạch. Đây là cơ chế nhằm kiểm tra năng lực thực tiễn, tinh thần trách nhiệm và sự phù hợp của người tập sự với môi trường làm việc trong hệ thống hành chính nhà nước.
Chế độ tập sự công chức được quy định tại Luật Cán bộ, Công chức số 80/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế Luật Cán bộ, công chức năm 2008) và Nghị định số 170/2025/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. So với quy định cũ, Nghị định 170/2025/NĐ-CP đã có một số điều chỉnh quan trọng, đặc biệt về thời hạn tập sự và mức hưởng lương trong thời gian tập sự.
Thời gian tập sự theo từng ngạch
Thời hạn tập sự được phân hóa theo loại ngạch công chức, cụ thể:
- Ngạch chuyên viên (loại A2, nhóm chuyên viên và tương đương): thời gian tập sự là 12 tháng.
- Ngạch cán sự (loại B): thời gian tập sự là 6 tháng.
- Ngạch nhân viên (loại C): thời gian tập sự là 6 tháng.
Trường hợp đặc biệt, người tập sự được nghỉ ốm, nghỉ thai sản hoặc nghỉ vì lý do bất khả kháng thì thời gian nghỉ đó không tính vào thời hạn tập sự và có thể được kéo dài tương ứng.
Quyền lợi và nghĩa vụ trong thời gian tập sự
Trong thời gian tập sự, người tập sự công chức được hưởng các chế độ sau:
- Hưởng 85% mức lương bậc 1 của ngạch được tuyển dụng. Ví dụ: công chức tập sự ngạch chuyên viên (loại A2, nhóm A2.1) sẽ được hưởng 85% mức lương cơ sở bậc 1 theo bảng lương hiện hành áp dụng cho công chức hành chính.
- Được cử người hướng dẫn tập sự là công chức có cùng ngạch hoặc ngạch cao hơn, đang giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc có ít nhất 03 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công tác. Người hướng dẫn chịu trách nhiệm trực tiếp trước thủ trưởng cơ quan về kết quả tập sự.
- Được tham gia các khóa bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ do cơ quan có thẩm quyền tổ chức.
- Được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nghỉ phép theo quy định đối với công chức.
Nghĩa vụ của người tập sự: tuân thủ nội quy cơ quan, chấp hành sự phân công của người hướng dẫn, hoàn thành chương trình tập sự đã được phê duyệt, nộp báo cáo tập sự theo quy định.
Quy trình đánh giá kết quả tập sự
Khi hết thời hạn tập sự, quy trình đánh giá được thực hiện theo trình tự sau:
- Người hướng dẫn tập sự lập nhận xét bằng văn bản về quá trình tập sự, gửi Hội đồng đánh giá tập sự.
- Hội đồng đánh giá tập sự do thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền quản lý công chức thành lập, có ít nhất 05 thành viên, bao gồm: chủ tịch là thủ trưởng hoặc cấp phó được ủy quyền, các thành viên là đại diện phòng chuyên môn và người hướng dẫn tập sự.
- Hội đồng tổ chức đánh giá dựa trên: kết quả thực hiện nhiệm vụ tập sự, nhận xét của người hướng dẫn, báo cáo tập sự của người tập sự và ý kiến của tập thể đơn vị.
- Kết quả đánh giá được phân thành 02 mức: đạt yêu cầu và không đạt yêu cầu. Trường hợp đạt yêu cầu, người tập sự được bổ nhiệm vào ngạch kể từ ngày hết thời hạn tập sự. Trường hợp không đạt, cơ quan ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyển dụng.
Một số điểm cần lưu ý cho kỳ thi tuyển công chức
- Thời gian tập sự không tính vào thời gian xét nâng bậc lương. Điều này có nghĩa công chức mới ra trường hoặc chuyển từ khu vực ngoài nhà nước sang sẽ được bảo lưu thâm niên xét nâng bậc, không bị cộng dồn cả giai đoạn tập sự.
- Người đã có thời gian công tác trong cơ quan hành chính nhà nước từ đủ 24 tháng trở lên (tính trong 05 năm gần nhất) có thể được miễn tập sự hoặc rút ngắn thời gian tập sự theo quy định tại Nghị định 170/2025/NĐ-CP.
- Việc tổ chức thi tuyển, xét tuyển công chức và thời gian tập sự được áp dụng thống nhất đối với các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến cấp huyện, bao gồm cả khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp trung ương (theo quy định về chế độ công vụ).
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Sau khi trúng tuyển kỳ thi công chức, người tập sự có được ký hợp đồng làm việc chính thức ngay hay chưa?
Chưa. Người trúng tuyển được cơ quan có thẩm quyền ban hành Quyết định tuyển dụng và bố trí vào vị trí việc làm nhưng phải thực hiện chế độ tập sự theo quy định. Trong thời gian tập sự, chưa được bổ nhiệm vào ngạch; chỉ khi được Hội đồng đánh giá xếp loại đạt yêu cầu thì mới được bổ nhiệm vào ngạch và tính thời gian công tác chính thức cho các chế độ, chính sách.
Hỏi: Nếu người tập sự bị đánh giá không đạt thì có được thi tuyển lại vào công chức lần sau không?
Theo quy định tại Luật Cán bộ, Công chức 80/2025 và Nghị định 170/2025/NĐ-CP, khi không đạt yêu cầu tập sự, quyết định tuyển dụng sẽ bị hủy bổ. Người không đạt vẫn có quyền tham gia các kỳ thi tuyển công chức ở những lần tiếp theo nếu đáp ứng đủ điều kiện về trình độ chuyên môn, độ tuổi và tiêu chuẩn ngạch; tuy nhiên cần lưu ý các điều kiện về thời gian chờ giữa các lần thi theo hướng dẫn của từng kỳ thi tuyển.
Hỏi: Mức hưởng 85% lương trong thời gian tập sự có bao gồm các khoản phụ cấp không?
Theo hướng dẫn hiện hành, tỷ lệ 85% được áp dụng đối với mức lương bậc 1 của ngạch được tuyển dụng (lương ngạch, bậc). Các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp khu vực hoặc các chế độ đặc thù ngành (nếu có) chỉ được tính khi công chức đã được bổ nhiệm vào ngạch chính thức.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo cho công tác ôn thi tuyển công chức và tìm hiểu thuật ngữ hành chính, không thay thế văn bản pháp luật gốc. Đề nghị người đọc tra cứu trực tiếp Luật Cán bộ, Công chức số 80/2025/QH15 và Nghị định số 170/2025/NĐ-CP để cập nhật đầy đủ và chính xác nhất.