Bỏ qua điều hướng

Phí bảo lãnh theo tỷ lệ (Pro-rata Guarantee Fee) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Phí bảo lãnh theo tỷ lệ (Pro-rata Guarantee Fee)

Phí bảo lãnh theo tỷ lệ (Pro-rata Guarantee Fee) là khoản phí mà ngân hàng bảo lãnh thu từ khách hàng theo tỷ lệ tham gia bảo lãnh thực tế của mình trong một giao dịch bảo lãnh đồng tài trợ. Khi một giao dịch được bảo lãnh bởi nhiều ngân hàng cùng tham gia, mỗi ngân hàng chịu trách nhiệm bảo lãnh một phần rủi ro theo tỷ lệ cam kết. Phí bảo lãnh được chia tương ứng với tỷ lệ này, thay vì ngân hàng dẫn đầu thu toàn bộ phí rồi mới phân bổ lại cho các bên liên quan.

Cơ chế này phổ biến trong các giao dịch thư tín dụng có bảo lãnh, thư bảo lãnh, hợp đồng bảo lãnh nội địa và các công cụ có liên quan đến phí cam kết giao dịch. Cách thu phí theo tỷ lệ giúp phản ánh đúng mức độ rủi ro mà mỗi ngân hàng thực tế gánh chịu, đồng thời làm minh bạch hơn trong quan hệ giữa ngân hàng bảo lãnh và khách hàng.

Nguyên tắc xác định tỷ lệ phân bổ phí bảo lãnh

Tỷ lệ phân bổ phí bảo lãnh thường dựa trên tỷ lệ cam kết bảo lãnh của từng ngân hàng so với tổng giá trị cam kết bảo lãnh của toàn bộ giao dịch. Công thức tính cơ bản:

Tỷ lệ phí của ngân hàng = (Giá trị cam kết bảo lãnh của ngân hàng ÷ Tổng giá trị cam kết bảo lãnh) × Tổng phí bảo lãnh thu được

Ví dụ, một giao dịch có tổng giá trị bảo lãnh 10 tỷ đồng, được ba ngân hàng tham gia theo tỷ lệ lần lượt là 50%, 30% và 20%. Tổng phí bảo lãnh thu được từ khách hàng là 300 triệu đồng. Khi đó:

  • Ngân hàng A thu 150 triệu đồng (50%)
  • Ngân hàng B thu 90 triệu đồng (30%)
  • Ngân hàng C thu 60 triệu đồng (20%)

Trong thực tế, tỷ lệ phân bổ có thể được thống nhất bằng thỏa thuận giữa các bên, chẳng hạn theo tỷ lệ tham gia phát hành, mức phí cam kết riêng của từng ngân hàng hoặc cơ chế chia sẻ rủi ro đã đàm phán trước. Mục tiêu là bảo đảm mỗi bên nhận được khoản phí tương xứng với phần rủi ro cam kết thực tế.

Vai trò của ngân hàng dẫn đầu (Lead Bank)

Trong giao dịch bảo lãnh đồng tài trợ, thường có một ngân hàng đóng vai trò dẫn đầu. Ngân hàng này chịu trách nhiệm thu phí từ khách hàng, thực hiện phân bổ cho các ngân hàng thành viên và xử lý các nghĩa vụ liên quan đến việc ban hành bảo lãnh. Cơ chế thu–chi này có thể được thực hiện qua hệ thống thanh toán nội bộ ngân hàng hoặc theo thỏa thuận đều phối (bilateral settlement) giữa các bên.

Ví dụ với giao dịch nêu trên, ngân hàng A giữ vai trò dẫn đầu và thu 300 triệu đồng từ khách hàng, sau đó chuyển 90 triệu đồng cho ngân hàng B và 60 triệu đồng cho ngân hàng C. Phần ngân hàng A giữ lại là 150 triệu đồng — tương ứng chính xác với tỷ lệ cam kết 50% của mình.

Sau khi khách hàng thanh toán đầy đủ phí, ngân hàng dẫn đầu thường phát hành giấy chứng nhận thu phí (fee certificate) hoặc báo cáo đối soát giao dịch. Mọi chênh lệch phát sinh trong quá trình phân bổ được xử lý tại kỳ đối soát tiếp theo hoặc theo quy định nội bộ của từng ngân hàng.

Phân biệt với phí bảo lãnh thu trọn và phí đều phương

Phí bảo lãnh theo tỷ lệ khác với hai cách thu phí phổ biến khác:

Phí thu trọn tại ngân hàng dẫn đầu: Ngân hàng dẫn đầu thu toàn bộ phí bảo lãnh từ khách hàng rồi mới phân bổ nội bộ cho các ngân hàng thành viên. Cách này thường được áp dụng khi các ngân hàng chưa thống nhất rõ cơ chế phân chia, hoặc khi cấu trúc giao dịch đơn giản, ít bên tham gia.

Phí bảo lãnh đều phương (equal sharing): Mỗi ngân hàng nhận một khoản phí bằng nhau bất kể tỷ lệ cam kết. Cách này đơn giản về mặt tính toán nhưng không phản ánh đúng mức độ rủi ro mà mỗi bên thực gánh chịu, nên thường chỉ dùng khi các tỷ lệ cam kết chênh lệch không đáng kể.

Phí bảo lãnh theo tỷ lệ: Mỗi ngân hàng nhận phí tương xứng với tỷ lệ cam kết của mình. Đây là cách thu phí được ưu tiên khi giao dịch có nhiều bên tham gia với mức cam kết khác nhau, bảo đảm sự công bằng và khả năng quản lý rủi ro hiệu quả.

Cơ sở xây dựng mức phí bảo lãnh

Mức phí bảo lãnh không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ngoài tỷ lệ phân bổ, mức phí còn chịu ảnh hưởng của:

  • Rủi ro khách hàng: Khách hàng có lịch sử trả nợ tốt, tình hình tài chính ổn định thường được áp dụng mức phí thấp hơn so với khách hàng có rủi ro cao.
  • Thời hạn bảo lãnh: Bảo lãnh dài hạn thường kéo dài thời gian thu phí và tăng rủi ro biến động, dẫn đến mức phí cao hơn.
  • Loại hình giao dịch: Thư tín dụng, hợp đồng bảo lãnh, bảo lãnh nội địa hay bảo lãnh ngoại thương có mức phí và cấu trúc thu khác nhau.
  • Tỷ lệ bảo lãnh: Mức bảo lãnh so với giá trị giao dịch gốc ảnh hưởng đến mức phí mà ngân hàng phải gánh chịu.
  • Điều kiện thị trường: Mặt bằng lãi suất chung, chi phí vốn của ngân hàng và mức độ cạnh tranh trong phân khúc khách hàng có ảnh hưởng đến biểu phí áp dụng.

Bảng phí bảo lãnh theo tỷ lệ thường được niêm yết theo thang điểm phần trăm trăm (bps) trên tổng giá trị bảo lãnh, tính theo năm hoặc theo tỷ lệ phần trăm trên mỗi kỳ cam kết.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nếu khách hàng thanh toán phí bảo lãnh một lần cho cả thời hạn bảo lãnh 3 năm, ngân hàng có thu phí theo tỷ lệ như thế nào? Khách hàng thường thanh toán phí một lần theo thỏa thuận, hoặc chia thành các kỳ định kỳ theo cam kết trên giấy bảo lãnh. Dù thu một lần hay nhiều kỳ, ngân hàng vẫn phân bổ tổng phí cho các bên tham gia theo đúng tỷ lệ cam kết bảo lãnh của mỗi người. Trường hợp khách hàng nợ thanh toán một phần, các khoản thu hồi thường được phân bổ theo cùng tỷ lệ hoặc theo thứ tự ưu tiên thu hồi được ngân hàng dẫn đầu và các bên liên quan thống nhất.

Hỏi: Ngân hàng thành viên có phải trực tiếp liên hệ khách hàng để thu phí bảo lãnh không? Thông thường không. Trong cơ chế dẫn đầu, ngân hàng dẫn đầu là đầu mối thu phí và thực hiện phân bổ. Tuy nhiên nếu giao dịch được cấu trúc theo mô hình phân bổ trực tiếp (truncated), khách hàng có thể thanh toán phí riêng cho từng ngân hàng theo tỷ lệ cam kết — trường hợp này ngân hàng thành viên tự thu và tự đối soát với ngân hàng dẫn đầu về các khoản khác.

Hỏi: Nếu một ngân hàng tham gia bảo lãnh đồng tài trợ nhưng không đồng ý với tỷ lệ phí do ngân hàng dẫn đầu đề xuất, xử lý thế nào? Tỷ lệ phí phải được các bên thỏa thuận trước khi ký bảo lãnh, thường là căn cứ trên tỷ lệ cam kết bảo lãnh hoặc theo thỏa thuận phí riêng của từng ngân hàng. Nếu không thống nhất được, ngân hàng dẫn đầu có thể đề xuất phương án tính phí đều phương theo quy định nội bộ của hội đồng ngân hàng tham gia, hoặc trì hoãn phát hành bảo lãnh cho đến khi các bên chốt được tỷ lệ phí và phương thức thu.

Thông tin trên mang tính tham khảo để luyện thi và nghiên cứu nghiệp vụ. Các thỏa thuận về phí bảo lãnh, tỷ lệ phân bổ và cơ chế thu–chi cụ thể phụ thuộc vào quy định nội bộ của từng ngân hàng và hợp đồng đã ký với khách hàng; người đọc nên tham khảo ý kiến chuyên viên pháp chế khi cần áp dụng vào giao dịch cụ thể.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

A
Agribank

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.