Lỗ vốn — Capital Loss
Lỗ vốn (Capital Loss) là khoản thua lỗ phát sinh khi nhà đầu tư bán tài sản (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, vàng) ở mức giá thấp hơn giá mua vào ban đầu. Công thức: Lỗ vốn = Giá bán - Giá mua (khi giá bán < giá mua). Phân loại: (1) Lỗ vốn thực hiện (Realized Capital Loss): đã bán tài sản, lỗ xác nhận trên sổ sách; (2) Lỗ vốn chưa thực hiện (Unrealized / Paper Loss): tài sản giảm giá nhưng chưa bán, lỗ trên giấy. Ảnh hưởng trong ngân hàng: (a) Danh mục đầu tư trái phiếu: khi lãi suất tăng → giá trái phiếu giảm → ngân hàng ghi nhận lỗ vốn chưa thực hiện (unrealized loss) trên BCTC (bài học SVB Mỹ 2023: lỗ vốn 17 tỷ USD trên danh mục HTM → rút tiền hàng loạt → phá sản); (b) Danh mục chứng khoán kinh doanh: đánh giá lại theo giá thị trường (mark-to-market) mỗi kỳ → lỗ vốn ghi nhận vào kết quả kinh doanh; (c) Cho vay cầm cố cổ phiếu: giá CP giảm sâu → margin call → không bổ sung → bán giải chấp → lỗ vốn cho khách hàng. Về thuế: tại VN, cá nhân bán chứng khoán chịu thuế 0,1% trên giá bán (không phân biệt lời/lỗ), nhưng doanh nghiệp được bù trừ lỗ vốn với lãi vốn trong cùng kỳ tính thuế TNDN.