Bảo lãnh tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ
Bảo lãnh tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ là dịch vụ bảo lãnh do ngân hàng cung cấp theo quan hệ, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ thực hiện các nghĩa vụ tài chính hoặc giao dịch thương mại khi doanh nghiệp không đủ năng lực tài chính hoặc chưa đáp ứng điều kiện bảo lãnh bằng tài sản thực. Theo hình thức này, ngân hàng cam kết hoàn trả khoản bồi thườ tối đa theo hợp đồng bảo lãnh nếu chủ nợ không thực hiện được nghĩa vụ đến hạn.
Bảo lãnh tài chính thường được áp dụng đối với các trường hợp như bảo lãnh tiền thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh nộp thuế hoặc bảo lãnh tham gia thầu. Ngân hàng sẽ căn cứ vào tình hình tài chính, lịch sử hoạt động, khả năng trả nợ và mức độ rủi ro của từng doanh nghiệp để quyết định có bảo lãnh hay không, đồng thời xác định hạn mức, thời hạn, phí bảo lãnh và các biện pháp bảo đảm bổ sung.
Đối tượng áp dụng
Bảo lãnh tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ chủ yếu dành cho doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí về quy mô vốn, doanh thu, tổng tài sản, số lao động hoặc các tiêu chí tương ứng theo quy định hiện hành về doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, việc xác định một doanh nghiệp có thuộc đối tượng vừa và nhỏ hay không không chỉ phụ thuộc vào quy mô mà còn cần xem xét hồ sơ pháp lý và tiêu chí áp dụng tại thời điểm đề nghị dịch vụ.
Doanh nghiệp có thể đề nghị bảo lãnh khi tham gia một dự án thầu cần bảo lãnh tiền đặt trừng, ký hợp đồng có yêu cầu bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ, hoặc cần bảo lãnh nộp thuế trong một số giao dịch đầu tư. Đây là giải pháp giúp doanh nghiệp giảm bị vướng mắc xích về tài chính mà không phải sử dụng toàn bộ tiền mặt để đặt ký quỹ hoặc tài sản thế chấp.
Quy trình nghiệp vụ
Quy trình bảo lãnh tài chính thường bắt đầu khi doanh nghiệp gửi yêu cầu cùng hồ sơ về ngân hàng. Hồ sơ có thể bao gồm giấy đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, báo cáo tài chính, hồ sơ năng lực tài chính, dự toán kinh doanh, hợp đồng cần được bảo lãnh, tài liệu thầu và các chứng từ liên quan đến nghĩa vụ bảo đảm.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, ngân hàng tiến hành thẩm định doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và đánh giá mức độ rủi ro. Nếu hồ sơ phù hợp, các bên có thể thống nhất hình thức bảo lãnh, hạn mức, thời hạn, phí bảo lãnh và điều kiện được giải ngân. Ngân hàng ban hành hợp đồng bảo lãnh, đồng thời hoàn thiện các thủ tục quản trị rủi ro và bảo đảm theo chính sách nội bộ.
Trong quá trình bảo lãnh, ngân hàng thường theo dõi tình hình hoạt động của doanh nghiệp, nghĩa vụ được bảo lãnh và các dấu hiệu có thể dẫn đến vi phạm. Khi chủ nợ không thực hiện nghĩa vụ, ngân hàng có thể thực hiện nghĩa vụ bồi thườ theo hợp đồng, sau đó hoàn trả hoặc thu hồi khoản tiền đã bồi thườ từ chủ nợ và các bên liên quan.
Rủi ro và điều kiện bổ sung
Mặc dù doanh nghiệp vừa và nhỏ thường có quy mô tài chính hạn chế, bảo lãnh ngân hàng vẫn là một cam kết có rủi ro đối với ngân hàng. Rủi ro chủ yếu liên quan đến khả năng tài chính của chủ nợ, năng lực thực hiện nghĩa vụ, biến động ngành nghề, mức độ biến động giá trị tài sản bảo đảm và những yếu tố kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có thể được yêu cầu cung cấp tài sản bảo đảm, ký quỹ một phần, đặt tên người bảo lãnh hoặc chủ nợ liên quan cung cấp bảo lãnh, đồng thời tuân thủ các điều kiện theo dõi và báo cáo định kỳ. Mức phí bảo lãnh phụ thuộc vào thời hạn, hạn mức, mức rủi ro, loại hình bảo lãnh và chất lượng bảo đảm. Thông thường, bảo lãnh dài hạn hoặc bảo lãnh cho doanh nghiệp có rủi ro cao sẽ có mức phí cao hơn bảo lãnh ngắn hạn.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Bảo lãnh tài chính khác bảo lãnh mua bán hàng hóa như thế nào?
Bảo lãnh tài chính là bảo lãnh cho các nghĩa vụ tài chính hoặc nghĩa vụ nộp tiền theo hợp đồng, chẳng hạn tiền thanh toán hoặc nghĩa vụ thực hiện hợp đồng. Bảo lãnh mua bán hàng hóa thường gắn với việc người mua thanh toán trước, người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung cấp dịch vụ; hai loại này có mục đích và cơ chế bồi thườ khác nhau.
Hỏi: Doanh nghiệp vừa và nhỏ có phải trả phí bảo lãnh không?
Có. Doanh nghiệp thường phải trả phí bảo lãnh theo thỏa thuận với ngân hàng. Phí có thể được tính theo thời hạn bảo lãnh, hạn mức và mức độ rủi ro của giao dịch. Ngoài phí bảo lãnh, doanh nghiệp còn có thể phát sinh chi phí liên quan đết ký quỹ, tài sản bảo đảm, thẩm định hồ sơ và các khoản thu khác nếu có.
Hỏi: Ngân hàng có bắt buộc cấp bảo lãnh cho mọi doanh nghiệp vừa và nhỏ đề nghị không?
Không. Ngân hàng xem xét đề nghị dựa trên hồ sơ, năng lực tài chính, tính chất nghĩa vụ, lịch sử trả nợ và mức độ rủi ro. Nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện nhưng chưa được chấp nhận, ngân hàng có thể đề nghị bổ sung bảo đảm, điều chỉnh hạn mức hoặc thay đổi phương thức bảo lãnh.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.