Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) là gì?

Bảo lãnh dự thầu (bid bond / tender guarantee) là cam kết của ngân hàng với bên mời thầu rằng nếu nhà thầu trúng thầu nhưng rút lui không ký hợp đồng, ngân hàng

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) có vai trò gì trong Tín dụng?

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) là khái niệm quan trọng trong lĩnh vực Tín dụng. Bảo lãnh dự thầu (bid bond / tender guarantee) là cam kết của ngân hàng với bên mời thầu rằng nếu nhà thầu trúng thầu nhưng rút lui không ký hợp đồng, ngân hàng

Những thuật ngữ nào liên quan đến Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond)?

Các thuật ngữ liên quan đến Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) bao gồm: 5C trong phân tích tín dụng (5C Credit Analysis), Bao thanh toán có truy đòi, Bao thanh toán miễn truy đòi, Bao thanh toán xuất khẩu. Tìm hiểu thêm tại Thư viện thuật ngữ ngân hàng trên thithu.com.

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng không?

Kiến thức về Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) thường xuất hiện trong đề thi tuyển dụng ngân hàng, đặc biệt ở mảng Tín dụng. Bạn có thể luyện tập với đề thi mô phỏng tại thithu.com.

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond)

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond), còn gọi là bảo lãnh đấu thầu hoặc bảo lãnh tham dự thầu, là một hình thức bảo lãnh ngân hàng trong đó ngân hàng (bên bảo lãnh) cam kết với bên mời thầu rằng nếu nhà thầu trúng thầu nhưng từ chối ký hợp đồng, không nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng hoặc vi phạm các điều kiện đã cam kết trong hồ sơ dự thầu, ngân hàng sẽ trả cho bên mời thầu một khoản tiền bồi thường theo đúng nội dung ghi trên thư bảo lãnh. Bảo lãnh dự thầu đóng vai trò như tấm đệm tài chính giúp bên mời thầu loại trừ những nhà thầu thiếu nghiêm túc, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ đầu tư trong giai đoạn đấu thầu.

Đặc điểm chính

Đối tượng bảo lãnh: Nhà thầu (cá nhân hoặc tổ chức) tham gia đấu thầu các gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, tư vấn, dịch vụ tại Việt Nam và quốc tế.
Bên được bảo lãnh (Beneficiary): Bên mời thầu - chủ đầu tư, tổ chức quản lý dự án, ban quản lý đấu thầu.
Bên bảo lãnh (Guarantor): Ngân hàng thương mại, công ty tài chính hoặc tổ chức tín dụng được phép cấp bảo lãnh.
Giá trị bảo lãnh: Thông thường từ 1% đến 3% tổng giá trị gói thầu. Với các gói thầu quốc tế (theo thông lệ FIDIC, Ngân hàng Thế giới, ADB), tỷ lệ phổ biến là 2% - 5%.
Thời hạn hiệu lực: Tính từ ngày phát hành đến ngày có kết quả trúng thầu, thông thường từ 90 đến 180 ngày. Nếu nhà thầu trúng thầu, thời hạn bảo lãnh dự thầu được kéo dài đến khi nhà thầu nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng.
Phí bảo lãnh: Dao động từ 0,5% đến 2%/năm tính trên giá trị bảo lãnh, tùy thuộc vào uy tín nhà thầu, mức độ rủi ro và chính sách từng ngân hàng.

Quy trình phát hành bảo lãnh dự thầu

Quy trình phát hành bảo lãnh dự thầu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam (ví dụ Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank, MB) thường diễn ra theo các bước:

Tiếp nhận nhu cầu: Nhà thầu gửi yêu cầu bảo lãnh kèm hồ sơ mời thầu, hồ sơ năng lực, báo cáo tài chính 2-3 năm gần nhất.
Thẩm định năng lực: Ngân hàng đánh giá tài chính (vốn điều lệ, doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền), kinh nghiệm thi công, uy tín doanh nghiệp, lịch sử trúng thầu.
Xác định hình thức đảm bảo: Nhà thầu cần ký quỹ bằng tiền mặt (thường từ 5% đến 100% giá trị bảo lãnh), tài sản thế chấp, bảo lãnh của ngân hàng khác hoặc bảo hiểm tín dụng.
Phê duyệt và phát hành: Thư bảo lãnh được ký bởi người có thẩm quyền, gửi trực tiếp hoặc qua đường SWIFT (đối với bảo lãnh quốc tế) đến bên mời thầu.
Theo dõi và giải chấp: Khi hết hiệu lực bảo lãnh, tài sản đảm bảo được giải tỏa, ngân hàng ghi nhận thu hồi nợ.

Vị trí trong chuỗi bảo lãnh đấu thầu - thi công

Bảo lãnh dự thầu là mắt xích đầu tiên trong hệ thống bảo lãnh xuyên suốt vòng đời dự án. Người làm bài thi tuyển dụng ngân hàng cần phân biệt rõ ba loại bảo lãnh liên tiếp:

Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond): Trước khi trúng thầu, giá trị 1% - 3% giá trị gói thầu, mục đích đảm bảo nhà thầu không rút lui sau khi thắng thầu.
Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (Performance Bond): Sau khi ký hợp đồng, giá trị 3% - 10% giá trị hợp đồng, mục đích đảm bảo nhà thầu hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng công trình.
Bảo lãnh bảo hành (Warranty Bond/Maintenance Bond): Sau nghiệm thu bàn giao, giá trị 3% - 5% giá trị hợp đồng, thời hạn tương ứng thời gian bảo hành công trình (thường 12 - 24 tháng), mục đích đảm bảo nhà thầu khắc phục lỗi trong thời gian bảo hành.

Nhà thầu cần nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng thì bảo lãnh dự thầu mới được giải chấp.

Trường hợp phát sinh nghĩa vụ bồi thường

Ngân hàng chỉ trả tiền bồi thường khi nhà thầu vi phạm một trong các điều kiện đã nêu trong thư bảo lãnh, bao gồm:

Nhà thầu rút lại hồ sơ dự thầu sau khi đã nộp và trước khi có kết quả trúng thầu.
Nhà thầu trúng thầu nhưng từ chối ký hợp đồng hoặc không ký hợp đồng trong thời hạn quy định.
Nhà thầu không nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng sau khi được công nhận trúng thầu.
Nhà thầu sửa đổi, bổ sung nội dung hồ sơ dự thầu trái phép.

Bên mời thầu gửi yêu cầu bồi thường bằng văn bản kèm bằng chứng vi phạm. Ngân hàng sẽ thẩm tra và chi trả trong thời hạn 5 - 10 ngày làm việc, đồng thời thu hồi lại từ nhà thầu.

Ý nghĩa đối với ngân hàng và ứng viên

Với ngân hàng, bảo lãnh dự thầu là sản phẩm phi tín dụng (off-balance-sheet) mang lại thu nhập phí ổn định, ít rủi ro vốn, đồng thời giúp gia tăng quan hệ với doanh nghiệp. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải đánh giá rủi ro nhà thầu trong giai đoạn thẩm định, bởi nghĩa vụ bồi thường là nghĩa vụ có điều kiện và có thể phát sinh bất kỳ lúc nào trong thời hạn hiệu lực. Đây là loại bảo lãnh "vô điều kiện" hoặc "có điều kiện" tùy theo thỏa thuận, phổ biến nhất là bảo lãnh vô điều kiện (on-demand guarantee) theo thông lệ URDG 758.

Thuật ngữ Bảo lãnh dự thầu thường xuất hiện trong đề thi tuyển dụng Vietcombank, BIDV, VietinBank, MB, Techcombank ở phần Nghiệp vụ ngân hàng và Tín dụng - bảo lãnh. Ứng viên cần nắm rõ đặc điểm, phân biệt với bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh bảo hành, hiểu quy trình phát hành và cách tính phí.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý và tài chính chuyên nghiệp.