Phương pháp tính lãi vay: Dư nợ giảm dần và dư nợ gốc ban đầu

Có hai phương pháp tính lãi vay phổ biến. Thứ nhất là tính lãi theo dư nợ giảm dần (dư nợ thực tế): lãi mỗi kỳ được tính trên số dư nợ gốc còn lại, nên số tiền lãi giảm dần theo thời gian khi gốc được trả bớt. Thứ hai là tính lãi theo dư nợ gốc ban đầu (lãi cố định/flat): lãi mỗi kỳ tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, không đổi suốt kỳ hạn. Với cùng một mức lãi suất công bố, cách tính theo dư nợ gốc ban đầu khiến tổng lãi phải trả cao hơn cách tính theo dư nợ giảm dần. Đây là kiến thức tín dụng trọng tâm trong đề thi tuyển dụng ngân hàng.

1. Tính lãi theo dư nợ giảm dần

• Lãi mỗi kỳ = Dư nợ gốc còn lại × Lãi suất kỳ;
• Khi khách hàng trả bớt gốc, dư nợ giảm → lãi các kỳ sau giảm dần;
• Phổ biến cho các khoản vay trung – dài hạn.

2. Tính lãi theo dư nợ gốc ban đầu (flat)

• Lãi mỗi kỳ = Số tiền vay ban đầu × Lãi suất kỳ (không đổi);
• Tổng lãi cao hơn vì luôn tính trên toàn bộ gốc, kể cả phần đã trả;
• Thường thấy ở một số sản phẩm vay tiêu dùng, trả góp.

3. Ví dụ minh họa

Vay 120 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng, lãi suất 12%/năm (1%/tháng), trả gốc đều 10 triệu/tháng.

Theo dư nợ giảm dần:

• Tháng 1: lãi = 120 × 1% = 1,2 triệu;
• Tháng 2: lãi = 110 × 1% = 1,1 triệu;
• ... giảm dần đến tháng 12: lãi = 10 × 1% = 0,1 triệu;
• Tổng lãi ≈ 7,8 triệu đồng.

Theo dư nợ gốc ban đầu:

• Mỗi tháng lãi = 120 × 1% = 1,2 triệu;
• Tổng lãi = 1,2 × 12 = 14,4 triệu đồng.

→ Cùng lãi suất 12%/năm nhưng tính theo gốc ban đầu, tổng lãi gần gấp đôi.

4. So sánh

5. Lưu ý cho khách hàng và cán bộ tín dụng

• Khi so sánh khoản vay, cần hỏi rõ lãi tính trên dư nợ nào, tránh nhầm mức lãi suất công bố;
• Lãi suất "flat" nhìn thấp nhưng chi phí thực (lãi suất hiệu dụng) cao hơn;
• Nên quy về lãi suất hiệu dụng để so sánh công bằng giữa các sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có mấy phương pháp tính lãi vay phổ biến? Hai: theo dư nợ giảm dần (dư nợ thực tế) và theo dư nợ gốc ban đầu (flat).

2. Tính lãi theo dư nợ giảm dần là gì? Lãi mỗi kỳ tính trên số dư nợ gốc còn lại, nên lãi giảm dần khi gốc được trả bớt.

3. Tính lãi theo dư nợ gốc ban đầu là gì? Lãi mỗi kỳ tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, không đổi suốt kỳ hạn.

4. Cách nào khiến tổng lãi cao hơn? Tính theo dư nợ gốc ban đầu cho tổng lãi cao hơn với cùng một mức lãi suất công bố.

5. Làm sao so sánh công bằng hai sản phẩm vay? Quy về lãi suất hiệu dụng thay vì chỉ nhìn lãi suất công bố.

Kết luận

Nắm chắc hai phương pháp tính lãi vay và biết quy về lãi suất hiệu dụng giúp bạn tư vấn khách hàng đúng và trả lời chính xác câu hỏi tín dụng trong đề thi tuyển dụng ngân hàng.

👉 Ôn kiến thức tín dụng cho kỳ thi ngân hàng tại Thithu.com.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng – Thư viện Pháp luật
• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Quy định về lãi suất và phương pháp tính lãi

Liên kết nội bộ gợi ý

• Lãi suất hiệu dụng và lãi suất danh nghĩa
• Lãi kép và giá trị thời gian của tiền
• Hạn mức thẻ tín dụng và cách tính lãi thẻ

📦 Gói xuất bản (chèn khi đăng lên web)

A. FAQ Schema (JSON-LD)

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Có mấy phương pháp tính lãi vay phổ biến?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Hai: theo dư nợ giảm dần (dư nợ thực tế) và theo dư nợ gốc ban đầu (flat)."
      }
    },
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Tính lãi theo dư nợ giảm dần là gì?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Lãi mỗi kỳ tính trên số dư nợ gốc còn lại, nên lãi giảm dần khi gốc được trả bớt."
      }
    },
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Tính lãi theo dư nợ gốc ban đầu là gì?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Lãi mỗi kỳ tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, không đổi suốt kỳ hạn."
      }
    },
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Cách nào khiến tổng lãi cao hơn?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Tính theo dư nợ gốc ban đầu cho tổng lãi cao hơn với cùng một mức lãi suất công bố."
      }
    },
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Làm sao so sánh công bằng hai sản phẩm vay?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Quy về lãi suất hiệu dụng thay vì chỉ nhìn lãi suất công bố."
      }
    }
  ]
}
</script>

B. Image brief

1. Ảnh đại diện (featured / og:image) — 1200×630px, WebP

• Bối cảnh: hai biểu đồ cột lãi (giảm dần vs cố định), tông xanh dương – trắng.
• Text overlay: "TÍNH LÃI VAY: DƯ NỢ GIẢM DẦN VS CỐ ĐỊNH".
• Alt text: Phương pháp tính lãi vay dư nợ giảm dần và dư nợ gốc ban đầu
• Tên file: phuong-phap-tinh-lai-vay-du-no-giam-dan.webp

2. Infographic — "Ví dụ 120 triệu / 12 tháng"

• Bố cục: so sánh tổng lãi ~7,8 triệu (giảm dần) vs 14,4 triệu (gốc ban đầu) + bảng so sánh.
• Kích thước: 1080×1350px.
• Alt text: Infographic so sánh hai phương pháp tính lãi vay
• Tên file: infographic-tinh-lai-vay.webp

Luyện thi Vietcombank? Làm đề thi Vietcombank ngay →