Trưởng phòng Điều hành Hoạt động Thu hồi Nợ Trực tiếp Ngân hàng
Trưởng phòng Điều hành Hoạt động Thu hồi Nợ Trực tiếp là vị trí quản lý cấp phòng (trưởng phòng/phó phòng) trong hệ thống ngân hàng thương mại, chịu trách nhiệm trực tiếp trước Giám đốc chi nhánh hoặc Trưởng phòng/Khối Thu hồi nợ cấp cao hơn về toàn bộ hoạt động thu hồi nợ tại chi nhánh và trên các kênh trực tiếp của ngân hàng. Đây là vị trí chuyên môn sâu thuộc nhóm nghiệp vụ quản trị rủi ro tín dụng, thường xuất hiện tại các ngân hàng thương mại có quy mô trung bình trở lên hoặc tại các chi nhánh/công ty con chuyên về xử lý nợ xấu.
Người giữ vị trí này không trực tiếp giao dịch với khách hàng vay để xử lý từng hồ sơ đơn lẻ như nhân viên thu hồi nợ, mà tập trung vào điều hành, giám sát, phân bổ nguồn lực, thiết lập quy trình và báo cáo kết quả thu hồi nợ cho cấp quản lý cấp cao.
Phạm vi công việc chính
Phạm vi quản lý của Trưởng phòng Điều hành Hoạt động Thu hồi Nợ Trực tiếp thường bao gồm:
- Quản lý danh mục nợ quá hạn, nợ xấu, nợ đã xử lý rủi ro và nợ cần thu hồi trực tiếp tại chi nhánh; phân nhóm nợ theo mức độ rủi ro (nhóm 1, 2, 3, 4, 5 theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước về phân loại nợ) để ưu tiên nguồn lực xử lý.
- Phân công, giám sát và đánh giá hiệu suất của đội ngũ nhân viên thu hồi nợ trực tiếp (gồm các giao dịch viên, chuyên viên thu hồi nợ và nhân viên đi thu nợ hiện trường); xây dựng chỉ tiêu KPI thu hồi nợ theo tháng/quý/năm cho từng nhân viên và cả phòng.
- Lập kế hoạch và triển khai chiến lược thu hồi nợ phù hợp với từng nhóm khách hàng: gọi điện/nhắn tin thông báo, gửi thư yêu cầu, làm việc trực tiếp tại địa chỉ khách hàng, làm việc với người bảo lãnh, đàm phán cơ cấu lại nợ hoặc chuyển sang các biện pháp xử lý tài sản đảm bảo.
- Phối hợp với Phòng Pháp chế, Phòng Tín dụng và các phòng ban liên quan để xử lý các trường hợp cần khởi kiện, yêu cầu thi hành án, phát mại tài sản đảm bảo hoặc bán nợ cho công ty quản lý tài sản/công ty mua bán nợ.
- Báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thu hồi nợ, tỷ lệ thu hồi, nợ xấu phát sinh mới cho Ban Giám đốc chi nhánh và cấp quản lý ngân hàng cấp trên.
Yêu cầu năng lực và kỹ năng
Để đảm nhận vị trí này, ứng viên thường phải đáp ứng các yêu cầu:
- Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kế toán, Luật, Quản trị kinh doanh hoặc các chuyên ngành liên quan; ưu tiên ứng viên có chứng chỉ chuyên môn về tín dụng/thu hồi nợ do các tổ chức uy tín cấp.
- Có từ 5 đến 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tín dụng hoặc thu hồi nợ ngân hàng, trong đó ít nhất 2 đến 3 năm ở vị trí quản lý cấp phòng hoặc tổ/nhóm thu hồi nợ.
- Am hiểu các quy định của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động cho vay, phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, xử lý nợ xấu và các quy định pháp luật liên quan đến cầm cố, thế chấp, bảo lãnh, hợp đồng tín dụng và thi hành án dân sự.
- Kỹ năng đàm phán, xử lý tình huống và ra quyết định dưới áp lực cao, vì nhiều trường hợp thu hồi nợ liên quan đến xung đột giữa ngân hàng và khách hàng.
- Kỹ năng quản lý đội nhóm, phân bổ công việc, đánh giá hiệu suất và xây dựng động lực làm việc cho nhân viên thu hồi nợ — đây là nhóm công việc có tỷ lệ nghỉ việc tương đối cao do áp lực chỉ tiêu.
Mức lương và cơ hội nghề nghiệp
Mức thu nhập của vị trí Trưởng phòng Điều hành Thu hồi Nợ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay thường dao động từ khoảng 25 đến 60 triệu đồng/tháng đối với chi nhánh cấp 1, có thể lên tới 80 – 120 triệu đồng/tháng tại các ngân hàng lớn hoặc khu vực Hà Nội/TP. Hồ Chí Minh. Ngoài lương cứng, người giữ vị trí này thường được hưởng thêm hoa hồng thu hồi nợ (tỷ lệ phần trăm trên số nợ thu hồi được), thưởng KPI quý/năm và các phúc lợi khác theo chính sách của từng ngân hàng.
Cơ hội thăng tiến từ vị trí này có thể theo hai hướng: (i) lên Phó Giám đốc/Giám đốc chi nhánh phụ trách mảng thu hồi nợ, hoặc (ii) chuyển sang các công ty quản lý nợ và khai thác tài sản (VAMC, các công ty mua bán nợ tư nhân) với mức thu nhập cạnh tranh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Trưởng phòng Điều hành Hoạt động Thu hồi Nợ Trực tiếp khác gì so với Trưởng phòng Xử lý nợ hay Trưởng phòng Quản lý nợ xấu? Trưởng phòng Điều hành Hoạt động Thu hồi Nợ Trực tiếp tập trung vào nghiệp vụ thu hồi nợ trực tiếp từ khách hàng (gọi điện, làm việc trực tiếp, đàm phán trả nợ), trong khi Trưởng phòng Xử lý nợ thường phụ trách các hoạt động xử lý tài sản đảm bảo, phát mại, bán đấu giá và khởi kiện. Ở một số ngân hàng nhỏ, hai mảng này có thể gộp chung; ở các ngân hàng lớn, chúng được tách thành hai phòng riêng biệt.
Hỏi: Ứng viên thi tuyển vị trí này thường được hỏi những câu hỏi phỏng vấn nào? Các câu hỏi phỏng vấn phổ biến bao gồm: cách phân loại và phân bổ danh mục nợ cho nhân viên thu hồi; cách xử lý một tình huống khách hàng cố tình trốn tránh nghĩa vụ trả nợ; cách đàm phán cơ cấu lại nợ với khách hàng có thiện chí nhưng mất khả năng thanh toán; và cách phối hợp với phòng pháp chế khi cần khởi kiện hoặc yêu cầu thi hành án. Một số ngân hàng cũng có bài test năng lực phân tích báo cáo tài chính và đánh giá tài sản đảm bảo.
Hỏi: Nhân viên thu hồi nợ của phòng này có được phép đến nhà khách hàng để đòi nợ không? Có, tuy nhiên phải tuân thủ quy trình nội bộ của ngân hàng và các quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trật tự công cộng và quyền riêng tư. Nhân viên không được dùng vũ lực, đe dọa, ép buộc hoặc có hành vi gây mất trật tự. Mọi cuộc làm việc trực tiếp thường phải có biên bản, có sự chứng kiến và phải báo cáo lại Trưởng phòng Điều hành để giám sát.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo về mặt nghiệp vụ và định hướng nghề nghiệp, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên ngành hay chính sách tuyển dụng cụ thể của từng ngân hàng. Ứng viên nên tham khảo trực tiếp thông tin tuyển dụng từ ngân hàng mục tiêu và các văn bản pháp luật hiện hành khi chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển.