Bỏ qua điều hướng

Hợp đồng ủy thác thu hộ (Collection Mandate Agreement) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Hợp đồng ủy thác thu hộ

Hợp đồng ủy thác thu hộ là sự thỏa thuận giữa chủ tài khoản hoặc bên có nghĩa vụ thu hộ (bên ủy thác) với ngân hàng, theo đó ngân hàng nhận nhiệm vụ thu hồi tiền từ người hưởng, bên thứ ba hoặc bên có nghĩa vụ tương ứng trong giới hạn và điều kiện do các bên thỏa thuận, nhằm thanh toán cho chủ nợ hoặc hoàn trả nghĩa vụ theo chỉ thị của bên ủy thác.

Hợp đồng ủy thác thu hộ thường được sử dụng khi bên ủy thác có quan hệ kinh doanh với bên phải thu và muốn nhờ ngân hàng đứng ra thu hộ tiền theo hạn mức, mức phí và lịch trình cụ thể. Ví dụ, ngân hàng thu hộ hóa đơn tiêu dùng của doanh nghiệp từ các đại lý phân phối theo hợp đồng ủy thác thu hộ; hoặc bên ủy thác nhờ ngân hàng thu tiền từ các khách hàng để thanh toán khoản vay đến hạn.

Về mặt pháp lý, hợp đồng ủy thác thu hộ mang tính chất là ủy quyền kèm nghĩa vụ thực hiện, trong đó ngân hàng được quyền và cũng có nghĩa vụ liên hệ bên thứ ba, yêu cầu thanh toán và chuyển tiền theo đúng chỉ thị hợp lệ. Ngân hàng không tự ý thu hồi quá giới hạn được ủy thác, không thu hồi vào những mục đích ngoài phạm vi hợp đồng và không chịu trách nhiệm về khả năng thanh toán của bên thứ ba, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc lỗi thuộc trách nhiệm của chính ngân hàng.

Các bên tham gia và vai trò

Bên ủy thác là bên giao nhiệm vụ thu hộ, thường là doanh nghiệp, tổ chức tài chính hoặc cá nhân có quan hệ với bên phải thu. Bên này cung cấp chỉ thị thu hộ, cam kết thanh toán phí dịch vụ và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của các chỉ thị đó.

Ngân hàng thu hộ là bên nhận ủy thác, cung cấp dịch vụ thu hộ theo quy trình, hạ tầng và năng lực thu hồi của mình. Ngân hàng thực hiện thu hộ theo số lượng, thời hạn và phương thức đã thỏa thuận.

Bên phải thu là đơn vị có nghĩa vụ phải thanh toán cho bên ủy thác, có thể là khách hàng, đại lý, nhà cung cấp hoặc bên thứ ba. Bên phải thu thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận với bên ủy thác và với ngân hàng thu hộ.

Chủ nợ hoặc bên được thụ hưởng là bên cuối cùng nhận khoản tiền sau khi ngân hàng thu hộ và khấu trừ, bù trừ hoặc thực hiện các khoản trừ khác theo chỉ thị hợp đồng.

Nội dung chủ yếu của hợp đồng

Hợp đồng ủy thác thu hộ thường quy định rõ phạm vi ủy thác, bao gồm loại nợ được thu hộ, đối tượng bên phải thu, mức phí thu hộ, hạn mức tối đa trong một giao dịch hoặc trong một kỳ, điều kiện và mốc thời gian thanh toán, cũng như tiêu chuẩn xác lập quan hệ công nợ giữa bên ủy thác và bên phải thu.

Bên cạnh đó, hợp đồng cần làm rõ cơ chế bù trừ: ngân hàng thu hộ tiền từ bên phải thu, sau đó trừ phí dịch vụ và các khoản thu hộ khác theo thỏa thuận trước khi chuyển phần còn lại cho chủ nợ. Ví dụ, bên ủy thác nhờ ngân hàng thu hộ 500 triệu đồng trong tháng, phí dịch vụ 2 triệu đồng mỗi lần thu hộ; ngân hàng giữ lại 2 triệu đồng phí và chuyển 498 triệu đồng cho bên được thụ hưởng.

Hợp đồng cũng thường có điều khoản về tác động bất khả kháng, chấm dứt trước hạn, xử lý khi bên phải thu không thanh toán đủ, trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bảo mật thông tin và điều tra tranh chấp.

Quy trình thu hộ điển hình

Quy trình thu hộ điển hình gồm nhiều bước. Bên ủy thác gửi yêu cầu thu hộ kèm hồ sơ, chứng từ chứng minh nghĩa vụ và thông tin bên phải thu. Ngân hàng kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của hồ sơ, xác nhận khả năng thực hiện theo phạm vi ủy thác và thông báo cho bên phải thu.

Khi bên phải thu chuyển khoản, ngân hàng ghi nhận tiền vào tài khoản thu hộ, khấu trừ phí và các khoản theo thỏa thuận, đối soát với bên ủy thác và chuyển tiền cho bên được thụ hưởng. Nếu bên phải thu từ chối hoặc chậm thanh toán, ngân hàng thực hiện quy trình nhắc nợ theo thỏa thuận, đồng thời thông báo kết quả cho bên ủy thác để xử lý.

Đối với khoản thu hộ không thành công, ngân hàng có thể áp dụng biện pháp như gửi thông báo, phạt nợ chậm trả theo cam kết, tạm khóa hoặc phong tỏa tài khoản, và thu hồi hoặc phát hành chứng từ nhận nợ theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Phí và rủi ro trong hoạt động thu hộ

Phí thu hộ được xây dựng trên cơ sở số lượng giao dịch, tần suất thu hộ, giá trị trung bình mỗi lần thu và mức độ phức tạp của quy trình xử lý. Ngân hàng có thể thu phí cố định theo lần, phí theo tỷ lệ giá trị giao dịch, hoặc kết hợp cả hai hình thức; đồng thời áp dụng mức phí tối thiểu và tối đa theo thỏa thuận.

Rủi ro chủ yếu của bên ủy thác là bên phải thu không thanh toán hoặc thanh toán thiếu, dẫn đến gián đoạn dòng tiền và phát sinh chi phí tài chính. Rủi ro của ngân hàng là bị lạm dụng công cụ thu hộ cho mục đích phi pháp, gặp rủi ro về thanh toán giao dịch, hoặc phát sinh tranh chấp về nghĩa vụ thu hộ giữa các bên. Vì vậy, ngân hàng thường áp dụng quy trình định danh khách hàng, kiểm tra nguồn tiền, rà soát hồ sơ và giám sát giao dịch trong suốt thời gian hiệu lực hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Hợp đồng ủy thác thu hộ khác hợp đồng thu hộ dịch vụ thanh toán ở điểm nào? Trong hợp đồng ủy thac thu hộ, ngân hàng nhận nhiệm vụ thu hồi tiền cụ thể từ bên phải thu theo chỉ thị của bên ủy thác, thường gắn với một quan hệ nợ cụ thể và có số tiền, hạn mức. Còn hợp đồng thu hộ dịch vụ thanh toán rộng hơn, bao gồm việc thu tiền theo lệnh thanh toán định kỳ, chi phí thường niên, hóa đơn hoặc các khoản thu định kỳ khác.

Hỏi: Ngân hàng có trách nhiệm bảo đảm bên phải thu thanh toán đúng hạn không? Thông thường ngân hàng không bảo đảm khả năng thanh toán của bên phải thu, vì đây là nghĩa vụ của chính bên phải thu đối với bên ủy thác. Ngân hàng chỉ cam kết thực hiện đúng quy trình thu hộ theo hợp đồng, bảo mật thông tin và áp dụng các biện pháp nhắc nợ, xử lý nợ theo thỏa thuận.

Hỏi: Nếu ngân hàng thu hộ thiếu so với hồ sơ, ai chịu trách nhiệm? Việc xác định trách nhiệm phụ thuộc nguyên nhân: nếu do bên phải thu thanh toán thiếu thì bên phải thu chịu trách nhiệm với bên ủy thác; nếu do lỗi của ngân hàng trong khấu trừ, chuyển tiền hoặc xử lý hồ sơ thì ngân hàng chịu trách nhiệm bồi thường. Do đó, đối chiếu hồ sơ và bảng kê thu hộ cần được thực hiện thường xuyên, có bằng chứng lưu trữ.

Nội dung mang tính tham khảo cho mục đích học tập và nghiệp vụ, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý hoặc tư vấn chuyên môn của tổ chức tín dụng.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.