Bỏ qua điều hướng

Hợp đồng tùy chọn ngoại hối là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Hợp đồng tùy chọn ngoại hối

Hợp đồng tùy chọn ngoại hối là thỏa thuận phái sinh, theo đó một bên trao cho bên kia quyền, nhưng không tạo nghĩa vụ bắt buộc, mua hoặc bán một cặp tiền tệ tại một tỷ giá xác định trước vào một ngày đáo hạn cụ thể. Người sở hữu quyền chọn có thể thực hiện quyền nếu mức giá thị trường đáp ứng điều kiện đã thỏa thuận, đồng thời có thể từ bỏ quyền chọn nếu điều kiện không phù hợp. Đối tác bán quyền chọn có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu thực hiện khi người mua quyền chọn quyết định sử dụng quyền này.

Các hợp đồng tùy chọn ngoại hối thường được sử dụng để bảo vệ giá trị tài sản có yếu tố ngoại hối, quản trị rủi ro tỷ giá hoặc tạo cơ hội hưởng biến động mà không cần xác định chắc chắn hướng đi của thị trường. Khi hợp đồng được ký kết, người mua quyền chọn thường phải thanh toán một khoản phí quyền chọn. Phí này là chi phí cơ hội và đền bù rủi ro cho bên bán quyền chọn.

Đặc điểm cấu trúc

Một hợp đồng tùy chọn ngoại hối thông thường có các thành phần chính sau:

  • Cặp tiền tệ: Ví dụ USD/VND, trong đó USD là tiền tệ cơ sở và VND là tiền tệ báo giá.
  • Loại quyền chọn: Quyền chọn mua, gọi là call, hoặc quyền chọn bán, gọi là put.
  • Tỷ giá thực hiện: Mức tỷ giá được ghi nhận trong hợp đồng, còn được gọi là tỷ giá strike.
  • Ngày đáo hạn: Thời điểm cuối cùng để người mua quyền chọn quyết định thực hiện hoặc từ bỏ quyền chọn.
  • Khối lượng giao dịch: Số tiền được mua hoặc bán trong giao dịch ngoại hối cơ sở.
  • Phí quyền chọn: Khoản tiền người mua trả cho người bán để có quyền thực hiện giao dịch trong tương lai.
  • Điều kiện thực hiện: Quy định cụ thể về cách xác định tỷ giá và thời điểm thực hiện quyền chọn.

Hợp đồng tùy chọn không bắt buộc hai bên thực hiện giao dịch ngay tại thời điểm ký. Quyền chọn thường có thời hạn, do đó người mua có khoảng thời gian để đánh giá tình hình thị trường trước khi quyết định.

Quyền chọn mua và quyền chọn bán

Quyền chọn mua cho phép người mua có quyền mua cặp tiền tệ tại tỷ giá thực hiện đã thỏa thuận. Quyền chọn mua thường hữu ích khi nhà đầu tư dự kiến đồng tiền cơ sở sẽ tăng giá trị so với đồng tiền báo giá.

Ví dụ, một doanh nghiệp có khoản thu bằng USD trong ba tháng tới và lo ngại tỷ giá USD/VND tăng, gây giảm giá trị khoản thu khi quy đổi sang VND. Doanh nghiệp có thể mua quyền chọn mua USD/VND. Khi đến ngày đáo hạn, nếu tỷ giá thị trường cao hơn tỷ giá thực hiện, doanh nghiệp có thể thực hiện quyền chọn; nếu tỷ giá thị trường thấp hơn, doanh nghiệp có thể từ bỏ quyền chọn.

Quyền chọn bán cho phép người mua có quyền bán cặp tiền tệ tại tỷ giá thực hiện đã thỏa thuận. Quyền chọn bán thường hữu ích khi chủ thể có khoản phải thu bằng USD và cần bảo vệ mức giá bán tối thiểu.

Ví dụ, một doanh nghiệp xuất khẩu dự kiến nhận USD sau ba tháng có thể mua quyền chọn bán USD/VND. Nếu tỷ giá thị trường giảm so với tỷ giá thực hiện, doanh nghiệp có thể thực hiện quyền chọn. Nếu tỷ giá thị trường tăng, doanh nghiệp vẫn có thể bán USD theo tỷ giá thị trường bằng cách từ bỏ quyền chọn.

Quyền chọn châu Âu, châu Á và Mỹ

Các quyền chọn ngoại hối được phân loại theo thời điểm được phép thực hiện:

  • Quyền chọn châu Âu: Chỉ được thực hiện vào một ngày cụ thể tại thời điểm đáo hạn. Ví dụ, quyền chọn đáo hạn ngày 30 tháng 6 chỉ có thể được thực hiện tại thời điểm đó.
  • Quyền chọn châu Á: Có thể được thực hiện vào bất kỳ ngày nào trong khoảng thời gian quy định, thường từ ngày ký hợp đồng đến ngày đáo hạn. Loại hợp đồng này phù hợp với nhu cầu linh hoạt trong quản trị tỷ giá.
  • Quyền chọn Mỹ: Có thể được thực hiện tại bất kỳ thời điểm nào từ ngày ký đến ngày đáo hạn, kể cả trong giao dịch liên tục. Quyền chọn Mỹ đòi hỏi quyền hạn lớn hơn đối với người bán vì người mua có nhiều cơ hội thực hiện.

Trong thực tế ngân hàng và quản trị rủi ro doanh nghiệp, quyền chọn châu Âu phổ biến đối với các khoản thu hoặc nghĩa vụ có ngày đáo hạn xác định rõ, chẳng hạn khoản phải thu từ hợp đồng xuất khẩu và khoản nợ đến hạn tại một mốc thời gian nhất định.

Ví dụ tính thu nhập từ quyền chọn

Giả sử người mua mua quyền chọn bán USD/VND với các điều kiện:

  • Khối lượng: 1.000.000 USD.
  • Tỷ giá thực hiện: 25.000 VND/USD.
  • Phí quyền chọn: 0,5% giá trị không hợp đồng.
  • Ngày đáo hạn: 30 tháng 6.

Giá trị không hợp đồng của khối lượng giao dịch là 25.000 × 1.000.000 = 25.000.000.000 VND. Phí quyền chọn là 0,5% × 25.000.000.000 = 125.000.000 VND.

Nếu vào ngày đáo hạn, tỷ giá thị trường là 24.500 VND/USD, người mua có lợi thế thực hiện quyền chọn bán. Lợi nhuận trước phí, tính trên khối lượng giao dịch, là:

(25.000 − 24.500) × 1.000.000 = 500.000.000 VND.

Sau khi trừ phí quyền chọn, lợi nhuận thực tế của người mua là 375.000.000 VND. Tuy nhiên, con số này chưa tính các chi phí giao dịch, chi phí đối tác, thuế và mức điều chỉnh theo thông lệ của đơn vị cung cấp dịch vụ.

Nếu tỷ giá thị trường tại ngày đáo hạn là 25.500 VND/USD, người mua sẽ không thực hiện quyền chọn vì việc bán theo tỷ giá thị trường đang có lợi hơn. Lợi nhuận của người mua khi đó bằng 0, nhưng người bán vẫn giữ phí quyền chọn.

Vai trò trong quản trị rủi ro ngân hàng

Hợp đồng tùy chọn ngoại hối có giá trị đặc biệt đối với các ngân hàng trong vai trò cung cấp dịch vụ tài chính cho doanh nghiệp. Ngân hàng có thể sử dụng hợp đồng này để tư vấn khách hàng lựa chọn phương án bảo vệ tỷ giá, đồng thời kiểm soát mức độ rủi ro thị trường thông qua giới hạn giao dịch, chính sách đối tác và hệ thống định giá.

Đối với khách hàng doanh nghiệp, hợp đồng tùy chọn giúp cân bằng giữa hai mục tiêu thường xuyên có tính đối nghịch: bảo vệ ngân sách và duy trì khả năng hưởng lợi khi tỷ giá biến động có lợi. Doanh nghiệp có thể sử dụng quyền chọn để xác định trước mức tỷ giá tối thiểu hoặc tối đa, từ đó xây dựng ngân sách và kế hoạch dòng tiền với mức độ chắc chắn cao hơn.

Một ngân hàng cũng cần đánh giá tác động của giao dịch quyền chọn đến bảng cân đối, thanh khoản và yêu cầu vốn. Đây là các vấn đề thuộc phạm vi quản trị rủi ro thị trường, quản trị tài sản tài chính và phân tích đối tác; các giới hạn cụ thể phụ thuộc vào loại sản phẩm, quy mô giao dịch, thỏa thuận khách hàng và chính sách nội bộ của từng tổ chức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nếu tỷ giá thị trường không thuận lợi, người mua quyền chọn có bắt buộc thực hiện giao dịch không?
Không. Quyền chọn trao quyền, không tạo nghĩa vụ phải mua hoặc bán. Người mua có thể từ bỏ quyền chọn khi điều kiện thị trường bất lợi, song vẫn phải chấp nhận phí quyền chọn đã trả.

Hỏi: Phí quyền chọn được xác định dựa trên những yếu tố nào?
Phí quyền chọn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tỷ giá thực hiện so với tỷ giá thị trường, thời gian còn lại đến ngày đáo hạn, lãi suất, biến động tỷ giá, thanh khoản của cặp tiền tệ và loại quyền chọn. Khi thời gian đáo hạn ngắn hơn hoặc biến động kỳ vọng tăng, phí quyền chọn thường có xu hướng cao hơn.

Hỏi: Khi nào nên chọn quyền chọn thay vì hợp đồng kỳ hạn hoặc hợp đồng tương lai?
Quyền chọn phù hợp khi khách hàng muốn bảo vệ một mức giá nhưng vẫn muốn có khả năng hưởng lợi khi tỷ giá biến động thuận lợi. Hợp đồng kỳ hạn hoặc hợp đồng tương lai thường phù hợp hơn khi cố định toàn bộ giá tại ngày giao dịch và chấp nhận nghĩa vụ giao dịch. Lựa chọn cụ thể còn phụ thuộc vào dòng tiền, chi phí giao dịch và mức độ chắc chắn về số lượng ngoại hối.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về sản phẩm tài chính hoặc pháp lý.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.