Định giá rủi ro khí hậu tài chính
Định giá rủi ro khí hậu tài chính là quá trình xác định, phân tích và lượng t��a mức ảnh hưởng của các yếu tố khí hậu đối với khả năng vỡ nợ, tài chính, dòng tiền và giá trị của một khách hàng, một danh mục tín dụng hoặc một tổ chức tín dụng. Các yếu tố có thể bao gồm lũy lụt, nhiệt độ tăng cao, hạn hán, lũ quét, bão, cháy rừng, nước biển dâng và những hiện tượng khí hậu có xu hướng xảy ra thường xuyên hơn hoặc gay go hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Mục tiêu của quá trình định giá không chỉ là xác định một tỷ lệ duy nhất mà còn giúp tổ chức tín dụng hiểu được khách hàng hoặc khoản vay có thể bị ảnh hưởng như thế nào, thời gian phục hồi là bao lâu, thiệt hại có thể phát sinh ở mức nào và kết quả xếp hạng có thể thay đổi ra sao trong điều kiện khí hậu bất lợi.
Nội dung chính
Quy trình định giá thường được thực hiện theo các bước: xác định phạm vi đơn vị phân tích; thu thập dữ liệu vị trí, hoạt động kinh doanh và tài chính; xác định các yếu tố khí hậu có liên quan; ước tính mức độ và thời gian tác động; đánh giá khả năng chống chịu, nhu cầu vốn lưu động hoặc khả năng phục hồi; đồng thời cập nhật kết luận vào quy trình quản trị rủi ro.
Đối với tổ chức tín dụng, kết quả định giá có thể được sử dụng để phân loại khách hàng và tài sản theo mức độ nhạy cảm khí hậu, bổ sung câu hỏi trong quá trình thẩm định tín dụng, xây dựng kịch bản căng thẳng, điều chỉnh giới hạn tín dụng hoặc hoạt động theo dõi sau giải ngân. Kết quả cũng cần được kiểm tra định kỳ vì mức độ rủi ro có thể thay đổi theo dự báo khí hậu, dữ liệu thực tế, kế hoạch kinh doanh và chính sách phòng chống, thích ứng của khách hàng.
Ví dụ minh họa
Một doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp hoạt động tại vùng có xu hướng hạn hán và nhiệt độ cao. Doanh nghiệp có doanh thu ổn định trong điều kiện bình thường, nhưng một đợt hạn hán kéo dài có thể làm giảm sản lượng, tăng chi phí tưới tiêu và làm trễ đến hạn các khoản phải thu.
Nếu doanh thu dự kiến giảm 20%, chi phí tăng 10% và thời gian thu hồi công nợ kéo dài thêm ba tháng, bộ phận quản trị rủi ro có thể xây dựng kịch bản căng thẳng để ước tính tác động đến tỷ lệ nợ ròng trên vốn chủ sở hữu, dòng tiền và khả năng đáp ứng nghĩa vụ. Kết quả không nhất thiết dẫn đến việc từ chối tín dụng ngay lập tức; tùy mức độ rủi ro, tổ chức tín dụng có thể yêu cầu khách hàng bổ sung biện pháp phòng chống, thay đổi lịch trả nợ, giới hạn mức vay theo từng giai đoạn hoặc tăng cường theo dõi.
Đối với khoản vay bất động sản nằm trong khu vực nguy cơ lũ quét, việc sử dụng dữ liệu bản đồ ngập và mức phơi nhiễm tài sản có thể giúp xác định thiệt hại tiềm tàng trong các kịch bản mưa lớn. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào kết luận tĩnh vì giá trị tài sản, khả năng tái tổ chức tài sản và hành vi tái định giá của bên mua cũng ảnh hưởng đến mức tổn thất thực tế.
Những yếu tố cần lưu ý
Chất lượng đánh giá phụ thuộc vào độ chi tiết và cập nhật của dữ liệu. Vị trí tài sản, ngành nghề, chuỗi cung ứng, nguồn năng lượng, tỷ lệ bảo đảm, điều khoản hợp đồng và năng lực thích ứng của khách hàng đều cần được xem xét. Một doanh nghiệp hoạt động cùng ngành với đối tác có thể có mức phơi nhiễm khác nhau nếu vùng sản xuất, thị trường tiêu thụ hoặc nguồn cung khác nhau.
Kết quả định giá cần phân biệt giữa rủi ro vật lý và rủi ro tài chính. Mức độ phơi nhiễm vật lý cho biết tài sản hoặc hoạt động có khả năng bị tác động bao nhiêu; còn đánh giá tài chính phản ánh khả năng thiệt hại được chuyển thành tổn thất tài chính thực tế. Ngoài ra, các giả định về thời hạn kịch bản cũng ảnh hưởng lớn đến kết luận. Một sự cố trong vài ngày có thể khác với việc hạn hán kéo dài liên tục trong nhiều tháng.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Một khoản vay có ngành nghề không phát sinh khí hưu nhiên vẫn cần định giá rủi ro khí hậu tài chính không?
Có. Mỗi khoản vay có thể bị ảnh hưởng bởi khí hậu thông qua nhiều kênh, chẳng hạn vị trí tài sản thế chấp, năng lực hoạt động của khách hàng, chuỗi cung ứng, năng lượng sử dụng hoặc thu nhập của người trả nợ. Vì vậy, tổ chức tín dụng cần đánh giá theo mức độ nhạy cảm thực tế, không chỉ dựa vào ngành nghề được ghi trên hồ sơ.
Hỏi: Định giá rủi ro khí hậu tài chính khác cách sàng lọc khách hàng theo ngành nghề như thế nào?
Sàng lọc theo ngành là bước phân loại ban đầu, còn định giá rủi ro khí hậu tài chính là quá trình phân tích sâu hơn, xem xét vị trí, mức độ phơi nhiễm, khả năng chống chịu, thiệt hại tài chính và thời gian phục hồi. Một ngành có rủi ro khí hậu trung bình vẫn có thể chứa những khách hàng có mức rủi ro rất cao hoặc rất thấp.
Hỏi: Có cần tính riêng rủi ro khí hậu cho từng khoản vay không?
Mức độ chi tiết tùy thuộc quy mô và mô hình quản trị rủi ro của tổ chức tín dụng. Với các khoản vay lớn, tài sản bất động sản hoặc danh mục tập trung, nên phân tích ở cấp khoản vay hoặc khách hàng. Đối với danh mục lớn gồm nhiều khoản vay có đặc điểm tương đồng, có thể sử dụng cách tiếp cận theo phân khúc, sau đó kiểm tra lại các ngoại lệ và khoản vay nhạy cảm cao.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.