Định nghĩa
IFRS 17 (International Financial Reporting Standard 17 — Insurance Contracts) là chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế quy định cách các công ty bảo hiểm ghi nhận, đo lường, trình bày và thuyết minh hợp đồng bảo hiểm trên báo cáo tài chính. IFRS 17 được ban hành nhằm thay thế IFRS 4 — chuẩn mực tạm thời trước đó cho phép các quốc gia áp dụng nhiều phương pháp kế toán khác nhau, dẫn đến báo cáo tài chính của các công ty bảo hiểm khó so sánh giữa các thị trường.
Mục tiêu của IFRS 17
- Thống nhất nguyên tắc kế toán cho hợp đồng bảo hiểm trên phạm vi toàn cầu, tăng tính so sánh được giữa các công ty bảo hiểm ở các quốc gia khác nhau
- Yêu cầu đo lường nghĩa vụ bảo hiểm dựa trên các giả định hiện hành và giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai, thay vì dựa trên giả định cố định tại thời điểm phát hành hợp đồng như trước đây
- Tách bạch rõ ràng giữa kết quả từ hoạt động bảo hiểm (underwriting result) và kết quả từ hoạt động tài chính/đầu tư trên báo cáo kết quả kinh doanh
Cách tiếp cận đo lường
IFRS 17 đưa ra các mô hình đo lường nghĩa vụ bảo hiểm dựa trên ước tính dòng tiền tương lai, điều chỉnh theo giá trị thời gian của tiền và một khoản biên rủi ro, trong đó lợi nhuận dự kiến của hợp đồng được ghi nhận dần theo thời gian cung cấp dịch vụ bảo hiểm, thay vì ghi nhận ngay khi ký hợp đồng.
Áp dụng tại Việt Nam
Việt Nam đang trong lộ trình nghiên cứu và chuẩn bị áp dụng bộ chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) nói chung, bao gồm các chuẩn mực liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, theo định hướng chuyển đổi chuẩn mực kế toán Việt Nam tiệm cận IFRS. Doanh nghiệp bảo hiểm nên theo dõi các văn bản hướng dẫn chính thức về lộ trình và thời điểm áp dụng cụ thể tại Việt Nam thay vì căn cứ vào các mốc thời gian tại những thị trường khác.
Bảng thuật ngữ liên quan
| Tiếng Anh | Tiếng Việt |
|---|---|
| IFRS 17 — Insurance Contracts | Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế về hợp đồng bảo hiểm |
| IFRS 4 | Chuẩn mực tạm thời về hợp đồng bảo hiểm (được IFRS 17 thay thế) |
| Present Value | Giá trị hiện tại |
| Risk Adjustment | Biên điều chỉnh rủi ro |
| Contractual Service Margin (CSM) | Biên lợi nhuận dịch vụ hợp đồng |
Ứng dụng thực tế
Đối với các công ty bảo hiểm và nhà đầu tư, việc áp dụng IFRS 17 làm thay đổi cách trình bày lợi nhuận và nghĩa vụ bảo hiểm trên báo cáo tài chính so với chuẩn mực kế toán truyền thống, đòi hỏi hệ thống kế toán, tính toán bảo hiểm (actuarial) và công nghệ thông tin của doanh nghiệp bảo hiểm phải được nâng cấp đồng bộ để đáp ứng yêu cầu ghi nhận và thuyết minh mới.