Bỏ qua điều hướng

Cho vay bằng hóa đơn (Invoice Financing) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Cho vay bằng hóa đơn (Invoice Financing)

Cho vay bằng hóa đơn là nghiệp vụ ngân hàng cấp tín dụng ngắn hạn cho khách hàng doanh nghiệp dựa trên giá trị các hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ hoặc các chứng từ tương ứng đã được khách hàng xuất và đáp ứng điều kiện tài chính. Khách hàng sử dụng khoản vay để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động trong khi chờ khách hàng mua thanh toán, thay vì phải sử dụng toàn bộ tiền mặt đang tạm ứng cho đơn hàng.

Khoản vay thường được giải ngân một phần hoặc theo từng lần dựa trên hóa đơn đủ điều kiện. Phần còn lại của hóa đơn có thể được ngân hàng giữ lại cho đến khi thu hồi đầy đủ hoặc được xử lý theo cơ chế quản lý rủi ro phù hợp. Trong một số cấu trúc, ngân hàng mua quyền thu các khoản phải thu từ hóa đơn trước thời hạn thanh toán, đồng thời khách hàng tiếp tục giữ trách nhiệm đối với khách hàng mua khi có phát sinh nghĩa vụ thanh toán.

Đặc điểm của khoản vay bằng hóa đơn

Khác với cho vay tài sản thế chấp, khoản vay bằng hóa đơn không yêu cầu khách hàng phải thế chấp một tài sản cụ thể trong mọi trường hợp. Tín dụng được đánh giá chủ yếu dựa trên:

  • Lịch sử kinh doanh và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
  • Quy mô, tần suất và giá trị các hóa đơn phát sinh trong giai đoạn vay.
  • Uy tín của khách hàng mua và xác suất hóa đơn được thanh toán đúng hạn.
  • Tỷ lệ khoản vay trên giá trị hóa đơn.
  • Thời hạn đáo hạn hóa đơn và chất lượng bảo lưu các chứng từ.
  • Mức độ tập trung của danh mục khách hàng mua.
  • Các yếu tố bổ sung có liên quan như bảo đảm, ký quỹ, bảo lãnh hoặc tín dụng doanh nghiệp.

Mỗi hóa đơn thường có thời hạn thanh toán tương đối ngắn. Chẳng hạn, một doanh nghiệp cung cấp hàng hóa có hóa đơn 500 triệu đồng với thời hạn thanh toán 60 ngày có thể đề nghị tài trợ 70% giá trị hóa đơn, tức khoảng 350 triệu đồng. Khoản còn lại là 150 triệu đồng được giữ lại như một biên an toàn và được giải ngân sau khi hóa đơn được thanh toán.

Quy trình thực hiện nghiệp vụ

Bước đầu tiên là khách hàng doanh nghiệp thiết lập hồ sơ vay, trong đó có báo cáo tài chính, báo cáo doanh thu, thông tin hóa đơn và giải trình nhu cầu vốn lưu động. Ngân hàng sau đó đánh giá hồ sơ, xác định hạn mức tín dụng, tỷ lệ tài trợ, thời hạn vay và các điều kiện bảo đảm nếu có.

Khi hóa đơn được xuất, khách hàng có thể gửi hóa đơn cùng hồ sơ chứng minh giao dịch để ngân hàng xem xét tài trợ. Hóa đơn cần hợp lệ, đúng quy định và có thể được đối chiếu với hợp đồng mua bán, hợp đồng dịch vụ, biên bản giao nhận, hồ sơ xuất khẩu hoặc các chứng từ liên quan tùy vào từng ngành hàng.

Sau khi hồ sơ đủ điều kiện, ngân hàng giải ngân vào tài khoản của doanh hàng hoặc thanh toán trực tiếp cho nhà cung cấp. Trong suốt thời gian tồn tại khoản vay, ngân hàng theo dõi việc thu hồi từ các hóa đơn đã tài trợ. Khi khách hàng mua thanh toán, khoản tiền được chuyển về ngân hàng để thu hồi gốc, lãi và các khoản phí theo thỏa thuận.

Nếu hóa đơn bị chậm thanh toán, ngân hàng có thể thực hiện các biện pháp như yêu cầu khách hàng mua thanh toán, thu hồi từ tài khoản của khách hàng mua khi có điều kiện, truy xét tài sản bảo đảm hoặc áp dụng biện pháp quản lý rủi ro theo quy định và hợp đồng.

Phân biệt với một số sản phẩm tương tự

Cho vay bằng hóa đơn khác với bao ngân hàng tín dụng theo hóa đơn. Bao ngân hàng tín dụng theo hóa đơn là sản phẩm bảo đảm do ngân hàng phát hành, theo đó ngân hàng đảm bảo thanh toán một phần hoặc toàn bộ khoản phải thu đến hạn. Còn cho vay bằng hóa đơn trực tiếp cấp khoản vay và yêu cầu khách hàng doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nghĩa vụ đối với khách hàng mua trong trường hợp không thu hồi được.

Sản phẩm này cũng khác cho vay theo kỳ hạn. Trong cho vay theo kỳ hạn, ngân hàng xác định hạn mức và giải ngân một khoản vay theo thời gian xác định. Trong khi đó, cho vay bằng hóa đơn có tính chất tài trợ theo từng hóa đơn hoặc theo từng đợt phát sinh doanh thu, phù hợp với doanh nghiệp có quy trình bán hàng rõ ràng và nhu cầu vốn lưu động thường xuyên.

Ngoài ra, sản phẩm này không đồng nghĩa với tín dụng hóa đơn không kỳ hạn, dù một số cơ chế trả tiền theo doanh thu cũng dựa trên việc xác minh giao dịch. Hóa đơn là căn cứ để ngân hàng tài trợ vốn trong cho vay bằng hóa đơn, trong khi tín dụng hóa đơn không kỳ hạn cho phép doanh nghiệp nhận tiền trước khi hóa đơn được thanh toán đầy đủ và thường gắn với cam kết đều đặn về doanh thu.

Yếu tố cần đánh giá trong tuyển dụng ngân hàng

Khi phỏng vấn về cho vay bằng hóa đơn, ứng viên cần chứng minh khả năng phân tích chuỗi chuyển đổi từ hóa đơn đến dòng tiền thanh toán. Ví dụ, nếu doanh nghiệp có doanh thu hàng tháng ổn định 20 tỷ đồng nhưng thường xuyên có hóa đơn chậm thanh toán trên 90 ngày, ngân hàng cần xem xét kỹ chất lượng khoản phải thu thay vì chỉ đánh giá doanh thu.

Một câu hỏi thường gặp là nên tài trợ bao nhiêu phần trong mỗi hóa đơn. Tỷ lệ tài trợ không được cố định và phụ thuộc vào lịch sử thanh toán, mức độ bảo đảm, chu kỳ chuyển đổi tiền và chính sách rủi ro của từng ngân hàng. Trong ví dụ hóa đơn 500 triệu đồng, tỷ lệ tài trợ 70% tạo ra khoản vay 350 triệu đồng, đồng thời duy trì biên an toàn 150 triệu đồng.

Ứng viên cũng cần hiểu rủi ro trọng yếu của nghiệp vụ là tập trung khách hàng mua. Nếu 60% hóa đơn được tài trợ thuộc về một khách hàng lớn và khách hàng này thanh toán chậm, ngân hàng có thể gặp khó khăn trong việc thu hồi khoản vay dù doanh nghiệp vay có lịch sử bán hàng tốt.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Khách hàng doanh nghiệp có cần thế chấp tài sản để được vay bằng hóa đơn không?
Không phải trong mọi trường hợp. Hình thức bảo đảm sẽ phụ thuộc vào chính sách tín dụng, mức độ rủi ro và khả năng thu hồi của từng khoản vay. Ngân hàng có thể áp dụng bảo đảm, ký quỹ, bảo lãnh hoặc giới hạn tài trợ thấp hơn đối với hồ sơ rủi ro cao.

Hỏi: Nếu khách hàng mua không thanh toán hóa đơn, khách hàng vay có phải chịu trách nhiệm không?
Có, trong cấu trúc cho vay bằng hóa đơn, khách hàng vay thường vẫn là bên chịu trách nhiệm thanh toán khoản nợ và nghĩa vụ với ngân hàng. Kết quả thu hồi có thể được bảo đảm bởi cam kết không được mua bán, bảo lãnh, ký quỹ hoặc tài sản bảo đảm tùy thuộc vào hồ sơ.

Hỏi: Doanh nghiệp vay có được lợi ích khi khách hàng mua thanh toán sớm không?
Các hợp đồng có thể quy định giải ngân trước đến mức nhất định và phần vượt mức được giải ngân khi hóa đơn đến hạn. Cách xử lý cụ thể còn phụ thuộc vào thỏa thuận giữa ngân hàng, doanh nghiệp và khách hàng mua.

Nội dung này mang tính tham khảo cho mục tiêu học tập và thi tuyển, không thay thế tư vấn chuyên môn hoặc hướng dẫn của ngân hàng với khách hàng.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.