Bỏ qua điều hướng

Cho thuê tài sản tài chính (Financial Leasing) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Cho thuê tài sản tài chính (Financial Leasing)

Cho thuê tài sản tài chính là một nghiệp vụ tài trợ vốn và tài sản, theo đó chủ tài sản — thường là ngân hàng, công ty tài chính hoặc tổ chức tài chính được phép — mua tài sản hoặc tự sở hữu tài sản rồi cho bên thuê sử dụng trong thời hạn theo hợp đồng. Bên thuê trả các khoản tiền thuê định kỳ, gồm khoản vốn gốc và tiền lãi hoặc khoản phí tài chính. Đây là phương thức hỗ trợ khách hàng tiếp cận tài sản mà không phải tự huy động toàn bộ vốn ban đầu.

Trong giao dịch cho thuê tài sản tài chính, bên cho thuê thường giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời hạn hợp đồng, trong khi bên thuê có quyền sử dụng và trả tiền thuê. Khi hợp đồng kết thúc, bên thuê có thể trả nốt giá trị tài sản để nhận quyền sở hữu, hoặc trả lại tài sản cho bên cho thuê, tùy điều khoản thỏa thuận. Các tài sản thường được cho thuê gồm máy móc, thiết bị, phương tiện, tàu thuyền và một số tài sản phi vật thể.

Đặc điểm của cho thuê tài sản tài chính

Cho thuê tài sản tài chính có một số đặc điểm nổi bật:

  • Bên cho thuê thực hiện quyền sở hữu tài sản và cung cấp tài sản cho bên thuê sử dụng trong thời hạn nhất định.
  • Bên thuê trả tiền thuê theo lịch do hai bên thỏa thuận.
  • Hoạt động cho thuê mang tính tài trợ vốn vì giúp bên thuê sử dụng tài sản trước khi hoàn trả đủ chi phí.
  • Rủi ro giá trị tài sản, rủi ro thanh khoản và một phần rủi ro vận hành thường được phân bổ cho bên cho thuê.
  • Thời hạn cho thuê phải phù hợp với tuổi thọ kinh tế của tài sản.
  • Hợp đồng thường quy định rõ quyền và nghĩa vụ của mỗi bên, điều kiện bảo đảm, phạt vi phạm và cách xử lý khi hợp đồng kết thúc.

Ví dụ, một doanh nghiệp cần mua dây chuyền sản xuất có giá trị 5 tỷ đồng nhưng chưa đủ vốn. Ngân hàng mua dây chuyền theo yêu cầu của doanh nghiệp, đồng thời cho thuê lại trong 5 năm. Doanh nghiệp sử dụng tài sản để sản xuất và trả tiền thuê hằng tháng. Sau khi trả đủ khoản thuê và các nghĩa vụ liên quan, doanh nghiệp có thể mua lại tài sản theo giá quy định trong hợp đồng.

Phân biệt với tín dụng và cho thuê vận hành

Cho thuê tài sản tài chính không hoàn toàn giống với tín dụng ngân hàng. Với khoản vay, ngân hàng cấp tiền cho khách hàng và khách hàng sở hữu tài sản ngay từ khi mua. Trong cho thuê tài sản tài chính, bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản trong thời hạn hợp đồng, còn bên thuê chỉ có quyền sử dụng.

Cho thuê vận hành là hình thức cho thuê tài sản trong đó bên cho thuê giữ rủi ro vận hành và bảo đảm về tính sẵn có của dịch vụ trong suốt thời hạn thuê. Bên thuê chủ yếu sử dụng tài sản và không thường được trao quyền mua lại. Ngược lại, trong cho thuê tài sản tài chính, bên thuê thường có nghĩa vụ thanh toán toàn bộ khoản thuê, có quyền tiếp tục thuê, mua lại hoặc chuyển nhượng tài sản khi hợp đồng kết thúc.

Nội dung so sánhCho thuê tài sản tài chínhCho thuê vận hànhTín dụng ngân hàng
Quyền sở hữu tài sảnBên cho thuê giữ quyền sở hữu trong thời hạn hợp đồngBên cho thuê giữ quyền sở hữuKhách hàng thường sở hữu tài sản ngay
Mục đích chínhTài trợ vốn và tài sảnSử dụng tài sản linh hoạtCung cấp vốn
Bên thuê có quyền mua lạiThường cóThường khôngKhông áp dụng
Rủi ro vận hànhBên thuê thường chịu rủi ro sử dụngBên cho thuê thường chịu rủi ro vận hànhKhách hàng chịu rủi ro sử dụng tài sản

Cấu trúc và mức thanh toán

Giá trị tổng của hợp đồng thường được xác định trên cơ sở giá mua tài sản cộng với các chi phí liên quan và khoản thu tài chính. Trong nhiều hợp đồng, tiền thuê được cố định theo kỳ thanh toán hoặc được điều chỉnh để phù hợp với lãi suất, thay đổi chính sách tiền tệ hoặc rủi ro tín dụng.

Các phương thức thanh toán phổ biến gồm:

  • Trả tiền thuê đầu kỳ, sau đó trả đều hoặc giảm dần trong các kỳ tiếp theo.
  • Trả đều các kỳ trong suốt thời hạn thuê.
  • Trả lãi trước khi đến kỳ trả gốc.
  • Trả toàn bộ hoặc một phần khoản thuê cuối kỳ để hoàn tất nghĩa vụ.

Ví dụ, với tài sản có giá mua 1 tỷ đồng, chi phí tài chính và các khoản liên quan là 200 triệu đồng trong 4 năm, tổng tiền thuê có thể là 1,2 tỷ đồng. Nếu thanh toán đều hằng tháng, mỗi kỳ sẽ khoảng 25 triệu đồng, trước khi điều chỉnh theo thỏa thuận cụ thể của hợp đồng.

Rủi ro cần đánh giá

Khi thực hiện cho thuê tài sản tài chính, bên cho thuê cần đánh giá ít nhất các rủi ro sau:

  • Rủi ro tín dụng: Bên thuê không có khả năng thanh toán hoặc chậm thanh toán các khoản thuê.
  • Rủi ro giá trị tài sản: Giá bán lại hoặc giá trị sử dụng thực tế của tài sản thấp hơn kỳ vọng ban đầu.
  • Rủi ro thanh khoản: Khách hàng vay không phát sinh dòng tiền ổn định để trả tiền thuê.
  • Rủi ro bảo đảm: Tài sản bảo đảm có giá trị thấp, khó chuyển nhượng hoặc thu hồi chậm.
  • Rủi ro vận hành: Tài sản được sử dụng không đúng mục đích, xuống cấp hoặc hư hỏng sớm.
  • Rủi ro pháp lý: Hợp đồng, chủ thể ký kết và tài sản thuộc sở hữu của bên thuê có vấn đề về hiệu lực hoặc khả năng thực thi.

Đối với bên thuê, cần xem xét tổng chi phí trả theo hợp đồng, chi phí bảo trì, vận hành, bảo hiểm, điều kiện mua lại và khả năng tài sản phù hợp với nhu cầu sản xuất. Bên thuê cũng cần xác định rõ tài sản có được ghi nhận trên sổ sách như thế nào và phần tiền thuê có được phân bổ ra sao để phù hợp với chính sách kế toán của doanh nghiệp.

Ứng dụng trong nghiệp vụ ngân hàng

Ngân hàng tham gia cho thuê tài sản tài chính thường qua các sản phẩm cho thuê máy móc, thiết bị công nghiệp, phương tiện, thiết bị y tế hoặc tài sản phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây là phương thức tài trợ vốn bổ sung cho khách hàng doanh nghiệp và cá nhân có nhu cầu sử dụng tài sản mà chưa có đủ khả năng mua trả một lần.

Một quy trình nghiệp vụ thường bao gồm:

  1. Tiếp nhận nhu cầu và khảo sát mục đích sử dụng tài sản.
  2. Kiểm tra khả năng tài chính, lịch sử trả nợ và mức độ tín dụng của bên thuê.
  3. Xác định tài sản, giá trị tài sản, thời hạn thuê và cấu trúc thanh toán.
  4. Đánh giá rủi ro, tài sản bảo đảm và điều kiện bảo đảm.
  5. Phê duyệt giao dịch theo thẩm quyền của ngân hàng.
  6. Ký hợp đồng, hoàn tất thủ tục mua hoặc nhận bàn giao tài sản.
  7. Quản lý thu tiền thuê, theo dõi tình trạng tài sản và thực hiện xử lý khi có vi phạm.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Trong hợp đồng cho thuê tài sản tài chính, bên thuê có được mua lại tài sản khi hợp đồng kết thúc không?
Bên thuê thường có quyền mua lại nếu hợp đồng có quy định. Giá mua lại có thể cố định theo thỏa thuận hoặc được xác định theo công thức và các biến số đã ghi nhận trong hợp đồng. Nếu không có điều khoản mua lại, bên thuê thường phải trả lại tài sản cho bên cho thuê.

Hỏi: Nếu bên thuê chậm trả tiền thuê, ngân hàng xử lý như thế nào?
Ngân hàng áp dụng biện pháp theo hợp đồng và quy định nội bộ, chẳng hạn như yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm, phạt chậm trả, tạm dừng hoặc thu hồi tài sản. Trước khi xử lý, ngân hàng cần đánh giá khả năng thu hồi, tình trạng tài sản và mức độ thiệt hại thực tế để hạn chế rủi ro pháp lý.

Hỏi: Cho thuê tài sản tài chính có khác với vay mua tài sản ở điểm nào khi xử lý thuế?
Cách xử lý thuế còn phụ thuộc vào đặc điểm giao dịch, loại tài sản, chủ thể thuê và các quy định hiện hành. Người thuê và người bán nên làm việc với đơn vị tư vấn thuế để xác định nghĩa vụ thuế, hóa đơn và giấy tờ đối với từng khoản thanh toán, tránh áp dụng một cách chung cho mọi hợp đồng.

Nội dung mang tính tham khảo và được xây dựng theo nghiệp vụ phổ biến, không thay thế tư vấn pháp lý, thuế hoặc tài chính chuyên nghiệp đối với từng giao dịch cụ thể.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.