Bỏ qua điều hướng

Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ thu tiền từ hoạt động xuất khẩu (Export Proceeds Guarantee) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ thu tiền từ hoạt động xuất khẩu

Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ thu tiền từ hoạt động xuất khẩu, gọi tắt là Export Proceeds Guarantee, là loại bảo lãnh do ngân hàng cấp cho bên mua hàng xuất khẩu nhằm bảo đảm việc bên mua này thanh toán đầy đủ các khoản tiền phát sinh từ giao dịch xuất khẩu. Loại bảo lãnh thường được sử dụng trong các giao dịch xuất khẩu thuê ngoài hoặc giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ, phí thương mại quốc tế và các khoản phải thu liên quan đến hợp đồng xuất khẩu.

Khi ngân hàng cấp bảo lãnh, ngân hàng đóng vai trò bên bảo lãnh và cam kết thanh toán khoản bồi thường tối đa theo hạn mức được ghi nhận nếu bên mua hàng xuất khẩu không thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính. Bên được bảo lãnh là bên bán hàng xuất khẩu; bên được bảo đảm thường là bên mua hàng xuất khẩu. Bảo lãnh chỉ có giá trị trong phạm vi hạn mức, thời hạn và các điều kiện được ngân hàng chấp thuận.

Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ thu tiền từ hoạt động xuất khẩu khác với bảo lãnh thanh toán nội địa ở điểm bên mua hàng xuất khẩu, vì người hưởng quyền bảo đảm không phải là bên mua trong nước. Nó cũng khác với bảo lãnh nhận nợ khi mua hàng xuất khẩu, theo đó bên mua hàng xuất khẩu được ngân hàng bảo lãnh để bảo đảm việc thanh toán cho bên bán hàng xuất khẩu.

Mục đích và vai trò

Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ thu tiền từ hoạt động xuất khẩu có vai trò bảo vệ bên bán hàng xuất khẩu trước rủi ro bên mua nước ngoài hoặc bên mua hàng xuất khẩu không thanh toán đúng hạn. Đối với bên mua hàng xuất khẩu, loại bảo lãnh giúp tạo được tín dụng thay thế và có thể là điều kiện cần thiết để bên bán chấp nhận giao dịch.

Một số giao dịch cần có bảo lãnh từ ngân hàng của bên mua hàng xuất khẩu khi người bán yêu cầu bảo đảm thanh toán, đặc biệt trong các trường hợp:

  • Hợp đồng xuất khẩu có giá trị lớn hoặc thời gian thanh toán dài.
  • Bên mua hàng xuất khẩu có mức độ tin cậy chưa cao hoặc lịch sử thanh toán chưa ổn định.
  • Người bán muốn giảm rủi ro thu hồi công nợ.
  • Hợp đồng quy định rõ rằng bên mua phải cung cấp bảo lãnh từ ngân hàng.
  • Giao dịch liên quan đến thị trường mới, khách hàng thường xuyên hoặc các đối tác có rủi ro cao hơn.

Bảo lãnh cũng hỗ trợ ngân hàng trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng của bên mua hàng xuất khẩu, bởi khi ngân hàng cấp bảo lãnh, ngân hàng thực hiện đánh giá năng lực tài chính, lịch sử giao dịch và chính sách rủi ro của khách hàng trước khi quyết định cấp bảo lãnh.

Đối tượng và các bên liên quan

Bên bán hàng xuất khẩu là bên được hưởng quyền lợi từ bảo lãnh và có quyền yêu cầu ngân hàng bồi thường khi bên mua hàng xuất khẩu vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Bên này thường là doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu và muốn bảo đảm dòng tiền thu hồi.

Bên mua hàng xuất khẩu là bên được bảo đảm, thường là nhà nhập khẩu hoặc doanh nghiệp nước ngoài có nghĩa vụ trả tiền cho hàng hóa, dịch vụ hoặc các chi phí liên quan đến giao dịch. Bên mua hàng xuất khẩu chịu trách nhiệm thanh toán đúng hạn theo hợp đồng và các điều kiện của bảo lãnh.

Ngân hàng bảo lãnh là tổ chức tín dụng cấp bảo lãnh, kiểm soát hạn mức, thời hạn và các điều kiện đồng ý bồi thường. Ngân hàng có thể yêu cầu bên mua hàng xuất khẩu cung cấp thế chấp, bảo lãnh của tổ chức khác hoặc tài liệu chứng minh năng lực thanh toán trước khi cấp bảo lãnh.

Điều kiện cấp bảo lãnh

Việc cấp bảo lãnh thường căn cứ vào hồ sơ đề nghị của bên mua hàng xuất khẩu, hợp đồng xuất khẩu, các chứng từ liên quan đến giao dịch và kết quả đánh giá rủi ro của ngân hàng. Hồ sơ có thể bao gồm:

  • Hợp đồng mua bán hàng xuất khẩu và các điều khoản thanh toán.
  • Bản sao hóa đơn thương mại quốc tế, vận đơn, phiếu đóng gói hoặc chứng từ vận chuyển phù hợp.
  • Báo cáo tài chính, báo cáo kinh doanh và dữ liệu lịch sử thanh toán của bên mua hàng xuất khẩu.
  • Hồ sơ pháp lý, giấy tờ nhận dạng và tài liệu về quyền đại diện của các bên.
  • Đề nghị cấp bảo lãnh với số tiền bảo đảm, thời hạn, loại tiền và các điều kiện bổ sung.

Ngân hàng xem xét khả năng thanh toán của bên mua hàng xuất khẩu, mức độ an toàn của giao dịch, hạn mức bảo lãnh hiện có, lịch sử phát sinh nghĩa vụ và khả năng thu hồi khi bồi thường. Bảo lãnh thường được cấp trong phạm vi hạn mức tín dụng hoặc hạn mức bảo lãnh mà khách hàng đã được phê duyệt.

Hạn mức, thời hạn và phí bảo lãnh

Hạn mức bảo lãnh là số tiền tối đa mà ngân hàng cam kết bồi thường cho bên bán hàng xuất khẩu. Hạn mức thường không vượt quá tổng giá trị các nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng xuất khẩu mà bên mua hàng xuất khẩu phải thanh toán. Thời hạn bảo lãnh được xác định phù hợp với thời hạn thanh toán và thời gian có thể phát sinh yêu cầu bồi thường.

Ví dụ, nếu bên mua hàng xuất khẩu mua hàng trị giá 500.000 USD, trong đó 100.000 USD được thanh toán trước và 400.000 USD còn lại đến hạn sau 90 ngày kể từ ngày xuất hàng, ngân hàng có thể cấp bảo lãnh tối đa 400.000 USD, với thời hạn phù hợp để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Phí bảo lãnh là khoản phí mà bên mua hàng xuất khẩu trả cho ngân hàng để được cấp bảo lãnh. Mức phí phụ thuộc vào thời hạn, rủi ro bên mua, tỷ lệ bảo đảm, loại tiền và chính sách của từng ngân hàng. Ngoài phí bảo lãnh, bên mua hàng xuất khẩu có thể phát sinh chi phí liên quan đến thế chấp, bảo lãnh khác, thông tin xếp hạng tín dụng hoặc các khoản chi phí xử lý theo thỏa thuận.

Quy trình yêu cầu và sử dụng bảo lãnh

Quy trình thông thường gồm các bước sau:

  1. Tiếp nhận nhu cầu: Bên mua hàng xuất khẩu liên hệ ngân hàng để thống nhất về số tiền, thời hạn, loại tiền và mức phí bảo lãnh.
  2. Thu thập hồ sơ: Bên mua cung cấp hợp đồng, chứng từ giao dịch, hồ sơ tài chính và các tài liệu pháp lý liên quan.
  3. Thẩm định và phê duyệt: Ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng, khả năng thanh toán và điều kiện bảo đảm thích hợp trước khi cấp bảo lãnh.
  4. Ký bảo lãnh: Các bên ký bảo lãnh hoặc thỏa thuận bảo lãnh theo mẫu của ngân hàng, xác định rõ hạn mức, thời hạn, điều kiện bồi thường và các nghĩa vụ liên quan.
  5. Cấp bảo lãnh: Ngân hàng phát hành bảo lãnh và thông báo hoặc cung cấp bản sao cho các bên có liên quan.
  6. Theo dõi nghĩa vụ: Trong thời hạn bảo lãnh, ngân hàng theo dõi tình trạng thanh toán, các thay đổi trong giao dịch và các yêu cầu có liên quan.

Khi bên mua hàng xuất khẩu thanh toán đầy đủ và đúng hạn, bảo lãnh được giải thể sau khi ngân hàng xác nhận nghĩa vụ đã được thực hiện. Nếu có vi phạm, bên bán hàng xuất khẩu có thể gửi yêu cầu bồi thường cùng các chứng từ chứng minh vi phạm.

Yêu cầu bồi thường và xử lý rủi ro

Yêu cầu bồi thường thường phải được gửi trong thời hạn theo bảo lãnh và phải kèm theo các tài liệu chứng minh nghĩa vụ đã đến hạn, chưa được thanh toán và sự vi phạm của bên mua hàng xuất khẩu. Tùy từng ngân hàng, hồ sơ có thể bao gồm bản sao bảo lãnh, hợp đồng, chứng từ xuất khẩu, thông báo nhắc nợ, biên bản đối soát hoặc ý kiến của bên liên quan.

Ngân hàng cần kiểm tra tính hợp lệ của yêu cầu và phân tích khả năng thu hồi trước khi quyết định bồi thường. Trong trường hợp không thể thu hồi từ bên mua hàng xuất khẩu, ngân hàng có thể áp dụng các biện pháp theo thỏa thuận bảo lãnh, chẳng hạn thu hồi từ tiền ký quỹ, thực hiện quyền đối với tài sản thế chấp, yêu cầu bên bảo lãnh khác thanh toán hoặc xử lý theo quy trình quản trị rủi ro nội bộ.

Việc cấp bảo lãnh không chuyển toàn bộ rủi ro của bên bán hàng xuất khẩu sang cho ngân hàng. Ngân hàng vẫn phải đánh giá rủi ro trước khi cấp bảo lãnh và kiểm soát việc sử dụng hạn mức trong suốt thời hạn hiệu lực. Vì vậy, chất lượng hồ sơ, điều kiện thế chấp và khả năng giám sát của ngân hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến mức phí và khả năng được cấp bảo lãnh.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nếu bên mua hàng xuất khẩu thanh toán trễ một phần, bên bán hàng xuất khẩu có được yêu cầu bồi thường toàn bộ không?
Không phải trong mọi trường hợp. Thông thường, yêu cầu bồi thường phải phù hợp với điều khoản thanh toán và điều kiện bảo lãnh. Nếu hợp đồng quy định thanh toán trễ vẫn được chấp nhận hoặc ngân hàng đã chấp thuận gia hạn, bên bán hàng xuất khẩu có thể chưa có quyền yêu cầu bồi thường ngay. Trường hợp có bất đồng, cần xem xét hợp đồng, thông báo nhắc nợ và quy trình xử lý khiếu nại của ngân hàng.

Hỏi: Bên mua hàng xuất khẩu có được yêu cầu ngân hàng cấp bảo lãnh vượt quá số tiền phải trả cho giao dịch không?
Thông thường không. Hạn mức bảo lãnh được xác định trên cơ sở nghĩa vụ tài chính thực tế của bên mua hàng xuất khẩu và mức độ rủi ro của giao dịch. Việc bảo lãnh phần vượt hạn mức thường chỉ được xem xét khi có tài liệu chứng minh nghĩa vụ bổ sung và ngân hàng đánh giá đủ khả năng bảo đảm.

Hỏi: Bảo lãnh còn hiệu lực sau khi bên mua hàng xuất khẩu thanh toán hết một phần hay chưa?
Có thể, tùy thỏa thuận bảo lãnh. Trường hợp bảo lãnh được cấp theo hạn mức tối đa và có quy định giảm dần hoặc giải thế tự động theo số tiền đã thanh toán, phần hạn mức còn lại tiếp tục có hiệu lực. Nếu bảo lãnh được cấp riêng cho từng đợt nghĩa vụ, mỗi đợt sẽ có thời hạn và trạng thái giải thế riêng. Vì vậy, cần kiểm tra điều khoản giải thế trước khi người mua tiếp tục sử dụng bảo lãnh cho các giao dịch phát sinh sau đó.

Nội dung mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn chuyên môn về bảo lãnh, tín dụng hoặc giao dịch xuất khẩu.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.