Bỏ qua điều hướng

Báo cáo phát thải khí nhà kính là gì?

Thuật ngữ chung

Báo cáo phát thải khí nhà kính

Báo cáo phát thải khí nhà kính là tài liệu tổng hợp kết quả đo lường, tính toán và công bố lượng phát thải khí nhà kính phát sinh từ hoạt động của khách hàng hoặc từ tài sản tài chính mà ngân hàng tài trợ. Báo cáo thường bao gồm thông tin về phạm vi hoạt động, nguồn phát thải, phương pháp ước tính, hệ số phát thải sử dụng, tổng lượng khí nhà kính phát thải và kết quả so sánh giữa các kỳ báo cáo. Đây là tài liệu quan trọng trong khung quản lý rủi ro khí hậu của tổ chức tài chính, giúp xác định mức độ tác động của hoạt động đầu tư tới môi trường khí hậu và hỗ trợ quá trình ra quyết định, báo cáo định kỳ cho cơ quan quản lý và người tiêu dùng.

Mục đích và đối tượng sử dụng

Báo cáo phát thải khí nhà kính phục vụ ba nhóm đối tượng chính. Thứ nhất, cơ quan quản lý nhà nước sử dụng báo cáo để giám sát chất lượng công bố thông tin môi trường của tổ chức tài chính. Thứ hai, các bên quan tâm như nhà đầu tư, tổ chức đánh giá độc lập và các tổ chức xếp hạng tín dụng sử dụng báo cáo để đánh giá chất lượng quản trị rủi ro khí hậu. Thứ ba, chính ban lãnh đạo ngân hàng sử dụng báo cáo như công cụ theo dõi tiến độ cam kết giảm phát thải, so sánh hiệu quả của các sản phẩm tài trợ và điều chỉnh chiến lược tài trợ theo hướng bền vững.

Đối với hoạt động ngân hàng, các khoản tài trợ cho dự án lắp đặt điện mặt trời, trang trại gió, xử lý nước thải, phát triển gỗ bền vững hoặc giao thông phát thải thấp đều có thể làm thay đổi lượng phát thải so với phương án thay thế. Báo cáo giúp định lượng tối thiểu ảnh hưởng khí nhà kính của quyết định cấp vốn, đồng thời cung cấp cơ sở để so sánh hiệu quả giữa các khoản vốn cùng một ngành.

Nội dung cơ bản của báo cáo

Một báo cáo phát thải khí nhà kính hoàn chỉnh thường bao gồm các nội dung sau:

  • Thông tin chung: tên tổ chức, kỳ báo cáo, phạm vi tài chính, thông tin về người lập và người phê duyệt báo cáo.
  • Mô tả phạm vi hoạt động: danh mục hoạt động và tài sản tài chính được tính đến, phương pháp xác định ranh giới báo cáo, các bộ phận loại trừ có lý do giải thích.
  • Phương pháp luận đo lường: xác định khí nhà kính nào được đo trực tiếp, khí nào được ước tính, nguồn số liệu hoạt động và tài sản, hệ số phát thải áp dụng cùng nguồn gốc.
  • Kết quả tính toán: tổng lượng phát thải, cơ cấu phát thải theo từng loại hoạt động, từng khoản tài trợ lớn hoặc theo nhóm ngành.
  • Phân tích và giải thích: biến động so với kỳ trước, nguyên nhân tăng hoặc giảm, tác động của thay đổi phương pháp ước tính nếu có.
  • Thông tin về công cụ và phương pháp: mức độ tuân thủ các yêu cầu, khung tham chiếu được sử dụng, các hạn chế và điểm chưa hoàn thiện.

Phương pháp xác định phát thải

Phương pháp phổ biến nhất là phương pháp dựa trên hoạt động kinh tế, trong đó lượng phát thải được tính bằng công thức tổng quát: Lượng phát thải = Dữ liệu hoạt động × Hệ số phát thải. Ví dụ, đối với hoạt động cấp vốn cho một dự án công nghiệp, dữ liệu hoạt động có thể là giá trị khoản vốn đầu tư, còn hệ số phát thải thể hiện lượng khí nhà kính phát sinh bình quân cho mỗi đồng vốn đầu tư trong ngành tương ứng.

Bên cạnh đó, các phương pháp khác được áp dụng tùy điều kiện:

  • Phương pháp theo dữ liệu thực tế của dự án: sử dụng số liệu thiết kế, vận hành hoặc kiểm toán độc lập của từng dự án được tài trợ, thường có độ tin cậy cao hơn do phản ánh đúng đặc thù từng công nghệ.
  • Phương pháp dựa trên dữ liệu tài chính hoặc tài sản: áp dụng hệ số phát thải theo quy mô tài sản, ví dụ khí nhà kính trên mỗi nghìn đồng tín dụng hoặc trên mỗi mét vuông công trình.
  • Phương pháp kết hợp: sử dụng dữ liệu thực tế cho các khoản vốn lớn, quy mô lớn, có ảnh hưởng đáng kể và phương pháp dựa trên hoạt động cho phần còn lại.

Việc lựa chọn phương pháp phải được thống nhất, áp dụng nhất quán giữa các kỳ báo cáo và được giải thích rõ ràng. Khi thay đổi phương pháp, doanh nghiệp thường phải trình bày lại số liệu kỳ trước theo phương pháp mới để bảo đảm tính so sánh được.

Hệ số phát thải và nguồn dữ liệu

Hệ số phát thải là tham số trung tâm quyết định độ tin cậy của báo cáo. Hệ số càng được cập nhật theo dữ liệu thực tế và phù hợp với điều kiện vận hành cụ thể, báo cáo càng có giá trị. Các nguồn hệ số phổ biến gồm bộ dữ liệu của cơ quan quản lý môi trường quốc gia, báo cáo ngành của hiệp hội, tài liệu chuẩn báo cáo của tổ chức tài chính quốc tế, khung của các tổ chức đánh giá bên ngoài và nghiên cứu học thuật.

Khi sử dụng hệ số từ nguồn bên thứ ba, cần kiểm tra tính còn hiệu hành, phạm vi ngành, đơn vị đo, năm cơ sở và các giới hạn áp dụng. Ví dụ, hệ số phát thải của ngành điện tử ở một quốc gia có thể không phù hợp để áp dụng cho các nhà máy ở khu vực khác do quy trình công nghệ và tỷ lệ năng lượng tái tạo khác nhau.

Thách thức và kiểm soát chất lượng dữ liệu

Do ngân hàng thường không trực tiếp vận hành nhà máy hay dự án, việc thu thập dữ liệu còn nhiều khó khăn. Dữ liệu về hoạt động cấp vốn theo ngành có thể chưa chi tiết đến mức từng dự án, trong khi dữ liệu từ khách hàng được tài trợ có thể chưa được chuẩn hóa hoặc chưa sẵn sàng cung cấp.

Một số biện pháp nâng cao chất lượng báo cáo gồm:

  • Xây dựng quy trình thu thập dữ liệu thống nhất, xác định rõ chỉ tiêu cần thu thập tại thời điểm cấp vốn và trong giai đoạn giải ngân.
  • Phân loại danh mục tài trợ theo mã ngành thống nhất, kết hợp mã ngành do cơ quan thống kê ban hành với phân ngành của tổ chức tài chính quốc tế.
  • Thiết lập cơ chế xác minh đối chiếu với dữ liệu hệ thống nghiệp vụ, báo cáo thường niên và báo cáo bền vững của khách hàng.
  • Áp dụng kiểm soát phiên bản cho hệ số phát thải, lưu vết thay đổi để giải thích biến động giữa các kỳ.
  • Ghi rõ giới hạn của ước tính và mức độ không chắc chắn khi dữ liệu đầu vào còn sơ cấp.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Báo cáo phát thải khí nhà kính của ngân hàng khác với báo cáo phát thải khí nhà kính của doanh nghiệp như thế nào? Báo cáo của ngân hàng tập trung vào lượng phát thải liên quan đến hoạt động của chính ngân hàng và tài sản tài chính do ngân hàng tài trợ, thường được ước tính ở cấp danh mục đầu tư. Báo cáo của doanh nghiệp phản ánh phát thải trực tiếp từ toàn bộ hoạt động sản xuất, dịch vụ và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. Do phạm vi và phương pháp đo lường khác nhau, hai báo cáo không thể so sánh trực tiếp về con số mà cần đối chiếu cùng phạm vi và cùng phương pháp.

Hỏi: Khi hệ số phát thải được cập nhật giữa hai kỳ báo cáo, ngân hàng xử lý như thế nào để bảo đảm tính so sánh? Nên thống nhất nguyên tắc trước khi công bố: giữ nguyên bộ hệ số cũ để bảo đảm liên tục chuỗi số liệu, hoặc tính lại toàn bộ dữ liệu kỳ so sánh theo bộ hệ số mới. Lựa chọn phổ biến là tính lại và trình bày rõ trong phần phương pháp, kèm giải thích tác động của thay đổi phương pháp đến tổng lượng phát thải.

Hỏi: Ngân hàng có bắt buộc phải công bố báo cáo phát thải khí nhà kính không? Nghĩa vụ công bố phụ thuộc vào quy định áp dụng với loại hình tổ chức, quy mô và phạm vi hoạt động, cũng như các chính sách bền vững mà ngân hàng cam kết theo. Ngay cả khi không bắt buộc theo quy định, ngân hàng vẫn có thể lập báo cáo nội bộ để phục vụ quản trị rủi ro khí hậu, đánh giá tác động của hoạt động tài trợ và đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư, đối tác chiến lược.

Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo và mang tính định hướng. Các yêu cầu công bố cụ thể, áp dụng với từng loại hình tổ chức tài chính, cần được đối chiếu với quy định hiện hành của cơ quan quản lý và tổ chức kiểm toán độc lập; báo cáo không thay thế tư vấn chuyên môn về kế toán khí hậu hoặc đánh giá rủi ro môi trường.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.