Định nghĩa
Thanh toán quét mã QR (QR Payment) là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó người dùng sử dụng ứng dụng ngân hàng (mobile banking) hoặc ví điện tử để quét mã QR (Quick Response Code) hiển thị tại điểm bán hoặc trên hoá đơn, từ đó xác nhận và hoàn tất giao dịch chuyển tiền.
Cơ chế hoạt động
- Mã QR tĩnh (Static QR): Mã cố định, thường gắn với một tài khoản hoặc cửa hàng cụ thể, người thanh toán quét mã rồi tự nhập số tiền cần trả
- Mã QR động (Dynamic QR): Mã được tạo riêng cho từng giao dịch, đã chứa sẵn số tiền và thông tin đơn hàng, người dùng chỉ cần quét và xác nhận
- Quy trình chung: Người mua mở ứng dụng ngân hàng/ví điện tử → quét mã QR → hệ thống hiển thị thông tin người nhận và số tiền → người mua xác nhận → giao dịch được xử lý và cả hai bên nhận thông báo tức thời
Lợi ích của thanh toán QR
- Nhanh chóng: Không cần mang tiền mặt hoặc thẻ vật lý, chỉ cần điện thoại có kết nối mạng
- An toàn: Hạn chế rủi ro mất tiền mặt, thông tin giao dịch được mã hoá
- Phổ biến rộng: Áp dụng được từ cửa hàng nhỏ lẻ đến trung tâm thương mại, không cần thiết bị POS chuyên dụng
Chuẩn QR phổ biến tại Việt Nam
VietQR là chuẩn mã QR liên ngân hàng do Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) phát triển, cho phép người dùng chuyển khoản giữa các ngân hàng khác nhau chỉ bằng một mã QR chung, không cần nhập thủ công số tài khoản và tên ngân hàng thụ hưởng.
Bảng thuật ngữ liên quan
| Tiếng Anh | Tiếng Việt |
|---|---|
| QR Payment | Thanh toán quét mã QR |
| Static QR Code | Mã QR tĩnh |
| Dynamic QR Code | Mã QR động |
| Mobile Banking | Ngân hàng di động |
| E-wallet | Ví điện tử |
| Point of Sale (POS) | Điểm bán hàng |
Xu hướng phát triển
Thanh toán quét mã QR đang trở thành một trong những phương thức thanh toán không tiền mặt phổ biến nhất tại Việt Nam nhờ tính tiện lợi, chi phí triển khai thấp cho người bán và khả năng liên thông giữa nhiều ngân hàng, ví điện tử khác nhau.