Bảo lãnh chi trả phí lãi vay
Bảo lãnh chi trả phí lãi vay là một loại hình bảo lãnh được sử dụng để bảo đảm cho ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng thu được đầy đủ, đúng hạn các khoản lãi phát sinh từ khoản vay, hợp đồng tín dụng hoặc giấy tờ có giá. Theo bảo lãnh này, bên được bảo lãnh có trách nhiệm hoàn trả khoản lãi nếu bên được bảo đảm không tự thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng thời hạn.
Loại bảo lãnh này không trực tiếp bảo đảm toàn bộ số dư nợ gốc mà tập trung vào chi phí lãi vay. Khi khoản lãi đến hạn nhưng bên được bảo đảm không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ, bên bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ theo phạm vi cam kết. Các khoản thanh toán có thể bao gồm tiền lãi, phần lãi quá hạn và các chi phí liên quan đến việc thực hiện quyền yêu cầu bảo lãnh, tùy theo điều kiện bảo lãnh và thỏa thuận giữa các bên.
Bảo lãnh chi trả phí lãi vay thường xuất hiện trong các giao dịch tài trợ thương mại, tài trợ dự án, cho vay doanh nghiệp hoặc các quan hệ tài chính có yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm. Chẳng hạn, khi doanh nghiệp vay vốn lưu động từ ngân hàng, ngân hàng có thể yêu cầu doanh nghiệp mua bảo lãnh từ một tổ chức bảo lãnh uy tín để bảo đảm khoản lãi trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính.
Đối tượng tham gia và vai trò
- Bên được bảo lãnh: Là ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc chủ nợ có quyền yêu cầu trả lãi và thụ hưởng quyền bảo đảnh.
- Bên bảo lãnh: Là tổ chức tín dụng hoặc công ty bảo hiểm được cấp phép hoạt động bảo lãnh, cam kết thực hiện nghĩa vụ bảo đảm trong phạm vi đã cam kết.
- Bên được bảo đảm: Là doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân vay vốn; chịu trách nhiệm trả lãi và có nghĩa vụ hoàn trả bên bảo lãnh nếu bảo lãnh được thực hiện.
- Bên nhận bảo lãnh: Là bên được bảo lãnh ban đầu, thường là bên cho vay hoặc bên sở hữu nợ.
Mô hình thường gặp là bên được bảo đảm mua bảo lãnh và chuyển quyền thụ hưởng cho bên được bảo lãnh. Như vậy, khi xảy ra sự kiện bảo đảm, bên được bảo lãnh có quyền trực tiếp yêu cầu bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ thay cho khoản lãi quá hạn.
Điều kiện thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh
Bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ khi có đủ các điều kiện thường được quy định trong hợp đồng bảo lãnh và giấy tờ bảo lãnh, bao gồm:
- Khoản lãi đã đến hạn thanh toán.
- Bên được bảo đảm không thanh toán đầy đủ, đúng hạn hoặc không thanh toán.
- Bên được bảo lãnh đã gửi yêu cầu bảo lãnh hợp lệ.
- Yêu cầu bảo lãnh được trình trong thời hạn theo quy định của hợp đồng.
- Không tồn tại sự kiện miễn trừ nghĩa vụ bảo lãnh theo thỏa thuận hoặc quy định áp dụng.
Thời điểm phát sinh nghĩa vụ bảo lãnh có thể được xác định theo từng hợp đồng. Một số hợp đồng quy định bên bảo lãnh chỉ chịu trách nhiệm sau khi bên được bảo lãnh gửi thông báo từ chối hoặc không thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn được quy định. Do đó, trước khi yêu cầu bảo lãnh, bên được bảo lãnh cần kiểm tra đầy đủ hồ sơ và tuân thủ đúng quy trình thông báo.
Phạm vi và mức bảo đảnh
Phạm vi bảo lãnh có thể được thiết lập theo một trong các cách sau:
- Một khoản tiền cố định trong suốt thời hạn bảo lãnh.
- Toàn bộ khoản lãi đến hạn.
- Phần lãi trễ hạn phát sinh do bên được bảo đảm chậm thanh toán.
- Mức bảo đảm theo tỷ lệ phần trăm trên tổng giá trị khoản vay.
- Phạm vi bao gồm tiền lãi và các khoản chi phí hợp lý phát sinh từ việc thực hiện yêu cầu bảo lãnh.
Ví dụ, doanh nghiệp vay 10 tỷ đồng trong 12 tháng với lãi suất 10% năm. Sau sáu tháng, khoản lãi được tính là 500 triệu đồng. Nếu doanh nghiệp không thanh toán khoản lãi này và bảo lãnh quy định mức bảo đảm tối đa là 500 triệu đồng, bên bảo lãnh có trách nhiệm thanh toán tối đa 500 triệu đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác về phạm vi chi phí liên quan.
Bảo lãnh chi trả phí lãi vay thường có thời hạn ngắn hơn thời hạn khoản vay. Khi giấy tờ bảo lãnh hết hạn mà khoản lãi chưa đến hạn hoặc nghĩa vụ bảo lãnh chưa được hoàn tất, bên được bảo lãnh cần xem xét gia hạn hoặc cấp giấy tờ bảo lãnh thay thế theo quy trình phù hợp.
Thẩm quyền xử lý yêu cầu bảo lãnh
Bên được bảo lãnh thường cần kiểm tra các tài liệu sau:
- Hợp đồng bảo lãnh và các phụ lục.
- Giấy tờ bảo lãnh hợp lệ.
- Hợp đồng tín dụng hoặc giấy tờ có giá liên quan.
- Thông báo trả lãi đến hạn.
- Biên bản đối soát hoặc xác nhận khoản lãi quá hạn.
- Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.
- Thông báo từ chối hoặc thông báo không thực hiện nghĩa vụ của bên bảo lãnh, nếu có.
- Hồ sơ tài chính, kế hoạch hợp đồng hoặc tài liệu liên quan đến khả năng hoàn trả.
Các tài liệu phải phù hợp với phạm vi bảo lãnh và được kiểm tra theo thẩm quyền của bên được bảo lãnh. Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, bên được bảo lãnh có thể yêu cầu bổ sung, trong khi vẫn bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ theo đúng thời hạn đã cam kết nếu điều khoản bảo lãnh có quy định như vậy.
Quan hệ giữa bảo lãnh lãi vay và tài sản bảo đảm
Bảo lãnh chi trả phí lãi vay có thể thay thế hoặc bổ sung cho một hình thức bảo đảm khác, chẳng hạn tài sản bảo đảm. Trong thực tế, ngân hàng có thể yêu cầu bảo lãnh khoản lãi khi mức tài sản bảo đảm chưa đủ theo chính sách rủi ro, hoặc khi bên vay chưa tạo được đủ dòng tiền để thực hiện nghĩa vụ.
Bảo lãnh lãi vay không đồng nghĩa với bảo lãnh toàn bộ khoản vay. Nếu bên được bảo đảm vay 10 tỷ đồng nhưng chỉ mua bảo lãnh khoản lãi tối đa 1 tỷ đồng, sau sự kiện bảo đảm, bên được bảo lãnh chỉ có quyền yêu cầu bên bảo lãnh thanh toán các khoản lãi thuộc phạm vi bảo đảnh; phần nợ gốc và lãi vượt mức bảo đảm vẫn được xử lý theo các thỏa thuận tín dụng và biện pháp bảo đảm khác.
Sau khi bên bảo lãnh hoàn trả khoản tiền theo nghĩa vụ bảo lãnh, bên bảo lãnh có quyền và nghĩa vụ hoàn trả cho bên được bảo đảm và tiếp tục theo đuổi bên được bảo đảm về khoản nợ gốc hoặc các khoản lãi vượt phạm vi bảo lãnh, tùy vào thỏa thuận giữa các bên.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Nếu bên vay trả lãi chậm một ngày, bên bảo lãnh có phải thanh toán ngay khoản lãi đó không?
Không nhất thiết. Bên được bảo lãnh cần căn cứ vào quy định về ngày thanh toán, kỳ lãi, thời hạn yêu cầu và trình tự thông báo trong hợp đồng bảo lãnh. Nếu khoản lãi chưa đến hạn hoặc yêu cầu chưa đúng thủ tục, bên bảo lãnh có thể chưa phát sinh nghĩa vụ thanh toán.
Hỏi: Bảo lãnh chi trả phí lãi vay có bảo đảm khoản vay gốc không?
Không. Loại bảo lãnh này chỉ bảo đảm phần lãi trong phạm vi được cam kết, trừ khi hợp đồng quy định rõ các nghĩa vụ bảo đảm khác. Phần tiền vay gốc và lãi vượt mức bảo đảm phải được thu hồi theo hợp đồng tín dụng cùng các biện pháp bảo đảm khác nếu có.
Hỏi: Doanh nghiệp có thể yêu cầu gia hạn bảo lãnh lãi vay sau khi giấy tờ bảo lãnh hết hạn không?
Doanh nghiệp có thể đề nghị bên bảo lãnh xem xét gia hạn, nhưng không có nghĩa vụ bảo đảm gia hạn. Bên bảo lãnh sẽ đánh giá lại rủi ro, khả năng hoàn trả và điều kiện tài sản bảo đảm trước khi cấp giấy tờ bảo lãnh mới hoặc giấy tờ bảo lãnh thay thế.
Nội dung mang tính tham khảo và phụ thuộc vào hợp đồng bảo lãnh cũngnguồn quy định áp dụng; không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn chuyên môn của tổ chức có thẩm quyền.